ՃՇՄԱՐՏՈՒԹՅԱՆ ՁԱՅՆ ԵՎ ԱՐԴԱՐՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆՉ «ՍՏԱՄԲՈՒԼՅԱՆ ՀՌՉԱԿԱԳՐԻ» ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

 

 

  «Արդ«Արդարությունը բարձրացնում է ազգին, իսկ մեղքն անարգանք է ժողովուրդների համար»։  
 (Առակներ 14:34)

  Օրեր առաջ Ստամբուլում ընդունված «Ստամբուլյան հռչակագիրը» լուրջ մտահոգություն է առաջացնում ոչ միայն որպես Հայոց պետականության շահերին հակասող քաղաքական փաստաթուղթ, այլև որպես տարածաշրջանի խաղաղությանը սպառնացող Ադրբեջանի ագրեսիվ-նվաճողական քաղաքականությունը  լեգիտիմացնող փորձ։ Հռչակագրի որոշ դրույթներ բացահայտ մանիպուլացնում են փաստերն ու նպաստում Ադրբեջանի կողմից իրականացված ռազմական ագրեսիայի արդարացմանը։ Իբրև կեղծիքի պաշտպան, «Ստամբուլյան հռչակագիրը» արդարության ուղեկիցը չէ, ուրեմն բիրտ է ու կործանարար։

    ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն կոչ է անում ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդին .
1․ Արձախի Հանրապետության նկատմամբ ագրեսիան ճանաչել  որպես մարդկության դեմ գործված հանցագործություն: Ինչպես ասել է Մահաթմա Գանդին «Ճշմարտությունը երբեք չի վնասում արդար գործին»։

2023թ. սեպտեմբերին ռասիստական Ադրբեջանի կողմից Արձախի  Հանրապետության դեմ իրականացված ռազմական ագրեսիան ուղեկցվել է  զանգվածային սադիստական բռնությամբ , խաղաղ բնակչության թիրախավորմամբ և բնիկ հայության կազմակերպված բռնի տեղահանությամբ։ Այս գործողությունները ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն դիտարկում է որպես էթնիկ զտման ճչացող փաստ, որն արգելված է միջազգային հումանիտար իրավունքի և մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմքում ընկած փաստաթղթերով և պետք է ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի կողմից արժանանա խիստ գնահատականի ։ Արձախի Հանրապետության բնիկ հայությունն իրավունք ունի և չի հրաժարվել զենքի ուժով հետ բերելու իրենից խլված Հայրենիքը: Այդ առթիվ տեղին է մեջբերել Թոմաս Ջեֆերսոնի կարծիքը՝ «Ճշմարտության ծառը պետք է երբեմն ոռոգվի հայրենասերների արյամբ»։

 Հղումներ՝

    ՄԱԿ Կանոնադրություն, հոդված 2(4) – Պետությունները պարտավոր են զերծ մնալ ուժի կիրառումից և տարածքային ամբողջականության դեմ գործողություններից։

    Ժնևի չորրորդ կոնվենցիա (1949), հոդված 49 – Բռնի տեղահանումն արգելված է՝ անկախ պատճառներից։

     Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր (1948), հոդված 13 – Յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի բնակության վայր ընտրելու իր երկրում։

   ԵԽԽՎ բանաձև 1999/2615 (1999թ․) – Էթնիկ զտումները համարվում են միջազգային հանցագործություն։

  2․ ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն «Արևմտյան Ադրբեջանի» թեզը համարում է ոչ միայն պատմական կեղծիք, այլև Հայաստանի և Իրանի Իսլամական Հանրապետությունների նկատմամաբ ռասիստական ադրբեջանի տարածքային սանձարձակ պահանջատիրություն: Հռչակագրի 26-րդ կետով ագրեսոր Ադրբեջանը փորձում է միջազգային հանրությանը ներկայացնել «հարյուր հազարավոր ադրբեջանցի փախստականների վերադարձի» իրավունք՝ կոչ անելով «վերականգնել պատմական արդարությունը»։ «Սուտն ամենամեծ չարիքն է արքայի պալատում»-ասել է մեծն Ֆիրդուսին ։Սակայն միջազգային իրավունքը ճանաչում է ազգերի ինքնորոշման իրավունքը՝ առանց բռնության և կեղծ պատմաբական հերյուրանքների։

   «Արևմտյան Ադրբեջանի» գաղափարը հակասում է պատմական փաստերին. մինչև 1918 թ. ի Թուրքիայի կողմից դեպի Այսրկովկաս կատարված ռազմական ագրեսիան, տարածաշրջանում «Ադրբեջան» անունով պետություն գոյություն չի ունեցել և այն ստեղծվել է զավթիչ Թուրքիայի կողմից՝ տարածքային զավթումները քողարկելու համար: ՈՒստի մենք գործ ունենք Արդբեջան անվամբ վարագուրված Արևելյան Թուրքիայի հետ, որի համար «արևմտյան» մասը կարող է լինել անգամ Պիրենեյան թերակղզի։

   Հղումներ՝

    ՄԱԿ-ի «Ազգերի ինքնորոշման իրավունքի» սկզբունք (General Assembly Resolution 1514, 1960թ․)

    ԵԽ Վենետիկի հանձնաժողովի իրավական կարծիքներ՝ ինքնորոշման սկզբունքի առաջնայնության մասին տարածքային ամբողջականության նկատմամբ (Opinion No. 280/2004)

   3․ ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն  պնդում է, որ 2020 և 2023թթ. Զաթողական պատերազմով ռասիստական Ադրբեջանը իրականացնում է Արձախի Հանրապետության Մշակութային ժառանգության ոչնչացում

Ստամբուլյան հռչակագիրը մեղադրանքներ ներկայացնելով Հայաստանին «իսլամական մշակութային ժառանգության ոչնչացման» համար, փորձում է քողարկել ագրեսոր Ադրբեջանի կողմից իրականացվող սպիտակ ցեղասպանությունը՝ բնիկ հայերի հրայուրամայակների պատմություն ունեցող եկեղեցիների, խաչքարերի, գերեզմանոցների և վանական համալիրների նկատմամբ։ Այդ առթիվ Օմար Խայամն ասել է, թե «Նա, ով կեղծիք է տարածում , նա ո՞վ է, որ ճշմարտություն փնտրի Աստծու մեջ»։
  ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն  հիշեցնում է, որ նման գործողությունները միջազգային իրավունքի տեսակետից մշակութային ցեղասպանության դրսևորում են։

     Հղումներ՝

  ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 1954թ․ Հաագայի կոնվենցիա՝ «Զինված հակամարտությունների ժամանակ մշակութային արժեքների պաշտպանության մասին»

  Հռոմի Ստատուտ (ICC), հոդված 8(2)(b)(ix) – Մշակութային արժեքների դիտավորյալ ոչնչացումը համարվում է պատերազմական հանցագործություն։

  ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի հատուկ զեկուցող՝ մշակութային իրավունքների մասին զեկույց (A/HRC/17/38, 2011թ․)՝ պետությունները պարտավոր են պաշտպանել ազգային փոքրամասնությունների մշակութային ժառանգությունը։

                         ««Շուշի » սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն» Հ/Կ-ն   կոչ է անում ՄԻԱՑՅԱԼ ԱԶԳԵՐԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆԸ հիշել Մարտին Լյութեր Քինգի խրատ՝ «ՈՒշացած արդարությունն՝ արդարություն չէ» և.

   Դատապարտել ագրեսոր Ադրբեջանի կողմից ինքնիշխան Արձախի Հանրապետության տարածքների զավթումը և բնիկ հայության բռնի տեղահանությունը,

   Մերժել «Արևմտյան Ադրբեջանի» հասկացությունը, որպես Հայաստանի և Իրանի իսլամական Հանրապետությունների նկատմամաբ տարածքային հավակնությունների քողարկման ագրեսիվ թեզ:

   Դատապարտել Արձախի Հանրապետության տարածքում ադրբեջանական վանդալների կողմից իրականացվող մշակութային ցեղասպանությունը՝ ինչպես քրիստոնեական, այնպես էլ իրանական ժառանգության դեմ,

  Պարտադրել ադրբեջանական զավթիչներին հանել օկուպացիոն ուժերը Արձախի Հանրապետությն տարածքից և աջակցել բնիկ հայության  անվտանգ վերադարձին՝ միջազգային խաղաղարար ուժեր մտցնելով Արձախի հանրապետության տարածք:
    Դիմում եմ ադրբեջանական ագրեսիայի հետևանքով հայրենազրկված բնիկ արձախահայերին, հիշեցնելով Սիմոն Բոլիվարի կոչը՝ «Ազատությունը նվաճվում է պայքարով, ոչ թե հարմարվելով»։ Այժմ ժամանակն է, որ ճշմարտությունը լինի մեզ պաշտպանող անխոցելի վահանը, իսկ արդարությունը՝ մեր ռազմավարական նշանաբանը։