Сообщения

Ի՞նչ է կորցնում աշխարհը Արձախի մշակութային ժառանգության ոչնչացմամբ

Изображение
  Հին աշխարհի պատմությունը հաճախ չափվում է այն եզակի գլուխգործոցներով, որոնք կարողացել են հաղթահարել հազարամյակների փորձությունները։ Վանի թագավորության (Բիայնիլիի) արծաթե ծիսական դույլը՝ սիտուլան, որի վերին հատվածը զարդարված է Կենաց ծառի և պահապան ոգիների ոսկե դրվագազարդ գոտով , սովորական հնագիտական գտածո չէ։ Բիայնիլիի արծաթե սիտուլայի վրա պատկերված քրմերը խորհրդանշում էին Կենաց ծառի՝ կյանքի ու հիշողության հավերժական պահպանությունը ։   Այն վկայությունն է մ.թ.ա. VIII–VII դարերում Հայկական լեռնաշխարհում գոյություն ունեցած բարձրագույն պետական, հոգևոր և գեղարվեստական մշակույթի, որտեղ արծաթագործությունն ու ոսկերչությունը հասել էին կատարելության ։  Այսօր նման գլուխգործոցները զարդարում են աշխարհի առաջատար թանգարանների ցուցասրահները՝ ներկայացնելով հին առաջավորասիական քաղաքակրթության փայլը։ Սակայն նույն քաղաքակրթական շերտի անբաժանելի մասը կազմող բազմաթիվ հուշարձաններ, հնավայրեր ու թանգարանային հավաքածուներ Արցախում վերջին տարիներին հայտնվել են համակարգված ոչնչացման, թալանի ...

Ինքնորոշման տեսությունը և հայ հանրությունը

Изображение
  Ռիչարդ Ռայանի և Էդվարդ Դեսիի Ինքնորոշման տեսությունը (Self-Determination Theory) թեև ստեղծվել է անհատի հոգեբանական բարեկեցությունն ու ներքին մոտիվացիան բացատրելու համար, սակայն սոցիալական հոգեբանության մեջ այն լայնորեն կիրառվում է նաև ամբողջ հասարակությունների և պետությունների դիմակայունությունը (ռեզիլիենտությունը) գնահատելիս։ Ներկա բարդ աշխարհաքաղաքական պայմաններում այս երեք հիմնական կարիքների բավարարումը կարող է առանցքային նշանակություն ունենալ Հայաստանի Հանրապետության  հանրային տրամադրությունների, պետականաշինության և անվտանգային կայունության համար։ 1. Կոմպետենտություն (Կարողություն և վարպետություն)  Ճգնաժամային իրավիճակներում հասարակության գլխավոր խնդիրը անօգնականության և անորոշության զգացումն է։ Այս սկզբունքի կիրառումը ենթադրում է՝ Մասնագիտական և տեխնոլոգիական զարգացում. Երբ քաղաքացիները և պետական ինստիտուտները ձեռք են բերում ժամանակակից գիտելիքներ ու հմտություններ (ռազմարդյունաբերության, տնտեսության, կրթության և դիվանագիտության ոլորտներում), նվազում է արտաքին սպա...

Հայաստանի Հանրապետության նոր աշխարհաքաղաքական դոկտրինը

Изображение
  ՈՒժ, ինքնիշխանություն և ռազմավարական նախաձեռնություն «Ինչ էլ լինի, թե՛ թշնամուն և թե՛ բարեկամին հարգանք ու պատկառանք ներշնչողը, դժբախտաբար, դեռ կոպիտ ուժն է: Եվ մի ազգ, եթե ուզում է մնալ հարգված, եթե չի ուզում կորչել, պետք է լինի զենքի ընդունակ. պետք է միշտ լինի կազմ ու պատրաստ ինքնապաշտպանության համար, մանավանդ քաղաքական ցնցումների վայրկյաններում»։ Պետությունը պետք է ոչ միայն դիմակայի աշխարհաքաղաքական իրադարձություններին, այլև մասնակցի դրանց ձևավորմանը Աշխարհաքաղաքական իրականությունը չի սպասում, մինչև պետությունները պատրաստ կլինեն դիմակայելու նոր մարտահրավերներին։ Այն ձևավորվում է ուժային կենտրոնների մրցակցությամբ, տնտեսական շահերի բախմամբ, տեխնոլոգիական հեղափոխությամբ, ռազմական հնարավորությունների փոփոխությամբ և միջազգային ազդեցության վերաբաշխմամբ։ Այդ գործընթացներում պետությունները կա՛մ հանդես են գալիս որպես սեփական շահերը պաշտպանող սուբյեկտներ, կա՛մ հայտնվում են ուրիշների որոշումների հետևանքները կրողի կարգավիճակում։ Հայաստանի Հանրապետության առջև այսօր ծառացած գլխավոր ռազմավար...

«Արմինա» անվան հնագույն հիշատակությունը Բեհիսթունի արձանագրությունում

Изображение
         Հայաստանի պատմական ներկայության ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Աքեմենյան Պարսկաստանի արքա Դարեհ Ա-ի Բեհիսթունի ժայռափոր արձանագրությունը, որը թվագրվում է մ.թ.ա. մոտ 520 թվականով։ Այն փորագրված է Իրանի Քերմանշահի շրջանում գտնվող Բեհիսթուն լեռան ժայռին և ներկայացված է երեք լեզվով՝ հին պարսկերեն, էլամերեն և բաբելոներեն։ Արձանագրության հին պարսկերեն տարբերակում հիշատակվում է «Արմինա» (Armina) երկիրը, իսկ նրա բնակիչները ներկայացվում են «Արմինիա» (Arminiya) անվամբ։ Սա Հայաստանի անվան ամենավաղ հավաստի գրավոր հիշատակությունն է, որը հայտնի է մեզ առ այսօր։         https://www.iranicaonline.org/articles/armenia-i/?utm_source=chatgpt.com 1. Հայաստանի հիշատակությունը՝ արձանագրության I սյունակ            Դարեհ Ա-ն թվարկում է իր իշխանության տակ գտնվող երկրները՝ նշելով, որ Ահուրամազդայի շնորհիվ դարձել է դրանց թագավորը։ Թվարկման մեջ հիշատակվում են Պարսկաստանը, Էլամը, Բաբելոնը, Ասորեստանը, Մեդիան...