ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

  1918 թվականի մայիսի 21–29-ը տեղի ունեցած Սարդարապատի ճակատամարտը ոչ միայն ռազմական բախում , այլև հայ ազգի հարատևման համար մղված վճռական պատերազմ էր։ Օսմանյան կայսրության բանակը, զավթելով Կարսն ու Ալեք-սանդրապոլը, նպատակ ուներ վերջնականապես կոտրել հայկական դիմադրությունը, գրավել Երևանը և ոչնչացնել Արևելյան Հայաստանում ապաստանած ողջ ազգաբնակչությանը։  Հայկական ուժերի դեմ գործում էր զավթիչների առավել փորձառու և մարտերում կոփված զորամիավորումներից մեկը՝ 36-րդ դիվիզիան։ Այդ ստորաբաժանումը մասնակցել էր Դարդանելի և Գալիպոլիի ռազմաճակատներում մղված մարտերին, որտեղ օսմանյան բանակը կարողացել էր ծանր կորուստներ պատճառել Անտանտի ուժերին։ Դիվիզիայի հրամանատարությունը վստահ էր, որ հայկական անկազմակերպ ուժերի դեմ արագ հաղթանակը ժամանակի հարց է լինելու։ Սակայն Արարատյան դաշտում նրանք հանդիպեցին այլ իրականության։ Թուրքական հրամանատարությունը Երևանի ուղղությամբ կենտրոնացրել էր շուրջ 10 հազար զինվոր և սպա, 40 հրանոթ, հեծելազոր և քրդական անկանոն ուժեր։ Նրանց նպատակը երկաթգծի ուղղությամբ արագ նե...

     Պատմությունը ցույց է տալիս, որ Միացյալ Թագավորությունը երբեք չի առաջնորդվել զգացմունքներով։ Բրիտանական արտաքին քաղաքականության հիմքում մշտապես եղել են ծովային ուղիների անվտանգությունը, առևտրային շահերը և աշխարհաքաղաքական ուժերի հավասարակշռումը։ Այդ պատճառով էլ XIX–XX դարերում Թուրքիան Լոնդոնի համար հաճախ դիտվել է որպես անփոխարինելի հակակշիռ՝ դեպի հարավ ընդարձակվող Ռուսական կայսրության, ապա նաև Խորհրդային Միության դեմ։ Սակայն միևնույն ժամանակ, բրիտանական քաղաքական վերնախավում եղել են գործիչներ, որոնք փորձել են բարոյական պատասխանատվության հարց բարձրացնել։ Այդ առումով բացառիկ կերպար էր Դեյվիդ Լլոյդ Ջորջը, որը բացահայտորեն դատապարտում էր Օսմանյան կայսրության կողմից հայերի դեմ իրականացված ցեղասպանությունը  և խոսում մեծ տերություն - ների մեղքի բաժնի մասին։ Քանի որ  միջազգային քաղաքականությունը կառուցվում է ոչ թե արդարության, այլ շահերի վրա , ուստի  հիմնական հարցը ոչ թե այն է, թե արդյոք Լոնդոնը համակրում է հայերին, այլ՝ արդյոք Հայաստանի 3-րդ Հանրապետությունը ...

     Այն ամենը, ինչ կատարվել 2018-ին,2020-ի ,2023-ին ու կատարվում է մեր հայրենակիցների հետ , հնարավոր չէ առանց ցավի ու էմոցիաների ընկալել։ Քաղաքական վերլուծության և հանրային խոսքի մեջ   սառնասիրտ, ողջամիտ և փաստարկված լինելն է  ամենաուժեղ և ծանրակշիռ զենքը։    Հայաստանի 3-րդ Հանրապետության ներքաղաքական կյանքում վերջին շրջանում ծավալվող իրադարձությունները, մասնավորապես նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում տեղի ունեցող միջադեպերը, ահազանգում են պետականության հիմքերի և հանրական համերաշխության լրջագույն ճգնաժամի մասին։ 2018 թվականից ի վեր Նիկոլ Փաշինյանի և նրա թիմի կողմից շրջանառվող խոսույթներըը, որոնք անգամ անկախ փորձագետների կողմից բնորոշվում են որպես “արձախաֆոբիա”՝ հայության Արձախի հատվածի նկատմամբ անվստահության, օտարացման և թիրախավորման մթնոլորտ, որն այսօր արդեն հասել է շատ վտանգավոր գագաթնակետի։ Խոսույթի էվոլյուցիան՝ «ղարաբաղյան տականքներից» մինչև «ինչո՞ւ ես կենդանի»  Տարիներ շարունակ հանրային դաշտ են նետվել թեզեր, որոնք հանրությանը բաժանե...

     Արշալույս Մղդեսյանի   Армения и Турция: граница закрыта, прямая торговля возможна?  հրապարակումը  հետաքրքիր փորձ է ներկայացնելու թուրք-հայկական հարաբերություններում տեղի ունեցած վերջին տեխնիկական փոփոխությունները որպես «դրական տեղաշարժ» ։ Եթե հարցին մոտենանք ոչ թե պաշտոնական լավատեսության, այլ ազգային և պետական շահերի դիրքերից, ապա պատկերը շատ ավելի զուսպ է։ Նախ՝ Թուրքիան իրականում չի բացել սահմանը Հայաստանի երրորդ Հանրապետության համար։ Փոխվել է միայն մաքսային փաստաթղթավորման ձևաչափը։ Բեռները շարունակում են տեղափոխվել Վրաստանի տարածքով, իսկ Անկարան շարունակում է իր ամբողջ քաղաքականությունը սինխրոնացնել Ապշերոնյան վարչակարգի հետ։ Սա նշանակում է, որ թուրքական ուղղությունը դեռևս ինքնուրույն քաղաքական ուղի չէ, այլ կախված է հայ- ապշերոնյան «խաղաղ գործընթացից»։ Հատկանշական է, որ  փորձագետները փաստում են, որ  Անկարան առաջ չի շարժվում առանց Բաքվի ազդանշանի։ Այսինքն՝ խոսքը ոչ թե հարաբերությունների իրական կարգավորման, այլ վերահսկվող և սահմա...

  « Այսօր, երբ հայոց պետականության գոյության հիմքերն են սասանվում, գլխավոր և անհետաձգելի հրամայականը մեկն է՝ սթափվել ու միավորվել համազգային կամքով ։ Հայաստանի Հանրապետության ազգային-պետական շահերի պաշտպանությունը թուրքամետ և զիջողական տարրերից այլևս լոկ քաղաքական խնդիր չէ, այլ մեր տեսակի ինքնապաշտպանության և գոյատևման բնազդի հարց։ Պարտվողականության և հանձնվողականության այս կործանարար ընթացքը կասեցնելու, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային հեղինակությունը վերականգնելու միակ ծանրակշիռ խաղաթուղթը Արձախի Հանրապետության տարածքից ապշերոնյան վարչակարգի գլխակերների զորամիավորումների դուրս բերումն է  ։ Սա պատմական և իրավական արդարության վերականգնում է, որը հնարավոր է իրագործել միայն ու միայն հետևյալ հստակ նախապայմանների դեպքում. 1. Ազգային Կառավարության Ձևավորում և Ոգու Հեղափոխություն Ներկայիս կործանարար, կապիտուլյացիոն կուրսի անհապաղ կասեցումը պահանջում է իշխանափոխություն և իսկական Ազգային Համաձայնության կառավարության ձևավորում : Միջազգային օրինակ. 1939-1940 թթ. Ձմեռային պատե...

    1920 թվականից սկսած ՝ միջազգային իրավունքի տեսանկյունից օրինակարգություն չունեցող և չճանաչված երկու վարչակարգեր՝ բոլշևիկյան Ռուսաստանն ու քեմա-լական Թուրքիան, հակաիրավական քաղաքական և ռազմական դաշինքի պայմաններում ձեռնամուխ եղան մի-ջազգայնորեն ճանաչված, ինքնիշխան Հայաստանի Հանրապետության տա-րածքների բռնազավթմանն ու բաժան-մանը։ Այս անօրինական ռուս-թուրքա-կան պայմանավորվածությունների և ուժի կիրառման հետևանքով՝ ՀԱՅԱՍՏԱ-ՆԸ զրկվեց իր ինքնիշխան տարածքներից, որոնք հանդիսացել, հանդիսանում և լինելու են հայ Ազգի բնօրրանն ու պատմական ՀԱՅՐԵՆԻՔԸ՝ ենթարկվելով ապօրինի բռնակցման և արտաքին վերահսկողության։ Չբավարարվելով Հայաստանի Հանրապետությունից զավթած արևելյան հատվածի բռնի խորհրդայնացմամբ և ինքնիշխանության սահմանափակմամբ՝ Խորհրդային Ռուսաստանը, նպատակ ունենալով կանխել հայ ԱԶԳԻ ազգային վերածնունդն ու անկախ պետականության վերականգնման հնարավորությունը, դիմեց հաջորդ հակաիրավական քայլին։ 1921 թ. հուլիսի 5-ին Խորհրդային Ռուսաստանի կոմունիստական   կուսակցության կենտկոմի կովկասյան...