ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

Ճշմարտության և Արդարության                               Հետքերով Պատմության ամենամութ էջերում երբեմն տեղի են ունենում իրադարձություններ, որոնք լռության քողով ծածկելն ուղղակի անթույլատրելի է: Այսօր մենք բացում ենք հետաքննության մի նոր թղթապանակ՝ ներկայացնելով քաղաքացիական հարցաշարն ու իրավական-բարոյական այն ամուր հենքը, որի միակ նպատակն է լույս սփռել 2023 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Արձախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտի բենզինի պահեստում տեղի ունեցած ողբերգական պայթյունի մութ կողմերի վրա : 238 զոհ, 22 անհետ կորած… և անհասկանալի, ճնշող լռություն: Այս ահռելի ողբերգության զոհերի և անհետացած անձանց հիշատակը պատշաճ հարգելու, ինչպես նաև արդարությունը վերականգնելու համար հանրությունը պահանջում է. Ստեղծել անկախ փորձագիտական խումբ ՝ ներառելով Արձախի և Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներին: Նախաձեռնել մանրակրկիտ և հրապարակային քննություն ՝ ՀՀ Քննչական կոմիտեի, Մարդու իրավունքների ...

      Վերջին տարիներին Բաքվի մի շարք հեղինակներ փորձում են հայկական եկեղեցիները ներկայացնել որպես «աղվանական», հայկական արձանագրությունները՝ «ոչ հայկական», իսկ հայկական մշակութային ժառանգությունը՝ այլ ժողովրդի սեփականություն։ Այդ քարոզչական ուղղության ակտիվ ներկայացուցիչներից է նեոֆաշիստ Ֆուադ Ախունդովը, որը հրապարակավ հայտարարում է, թե պայքարում է պատմության կեղծման դեմ։ Սակայն նրա հրապարակումները ցույց են տալիս բոլորովին այլ պատկեր։ Օրինակ՝ երբ հայ ճարտարապետներն ու պատմաբանները քննադատել են Գանձասարի անորակ վերականգնումը՝ մտահոգվելով հուշարձանի իսկության պահպանմամբ, դա ներկայացվել է որպես իբր «խոստովանություն», թե հուշարձանը հայկական չէ։ Եթե հետևենք այդ տրամաբանությանը, ապա կստացվի, որ բժիշկը, հայտնաբերելով հիվանդությունը, ինքն է այն ստեղծել, իսկ հրշեջը, տեղեկացնելով հրդեհի մասին, ինքն է այն հրկիզել։ Այսպիսի մոտեցումը պատմագիտության մեջ գիտական մեթոդ չի համարվում։ Նախ ընտրվում է ցանկալի եզրակացությունը, ապա փաստերն այնպես են մեկնաբանվում, որ ծառայեն այդ եզրակացությ...

    Պ ատմության լռության մեջ հաճախ թաքնված են լինում ամենահզոր գաղտնիքները, և դրանցից մեկն էլ գտնվում է Արձախյան լեռնաշխարհի սրտում: Սուրբ Հովհաննես սրբավայրը Հայ Առաքելական եկեղեցու սեփականությունն է՝ Ապշերոնի ռեժիմի կողմից զավթված Արձախի Հանրապետության Դիզակի իշխանապետության (Հադրութի շրջանի) Տող գյուղի կենտրոնում ։ Ցավոք, ներկայումս վիճակի մասին հստակ տեղեկություններ չունենք ։  Այստեղ ծագում է արդարացի մի հարցադրում. հայության ինքնությունն ու մշակութային ժառանգությունը պաշտպանելու դարավոր փորձ ունեցող Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինն ինչո՞ւ չի դիմում միջազգային իրավական դատական ատյաններ՝ Ապշերոնի ռեժիմի ապօրինությունների դեմ: Մինչ դիվանագիտական ու իրավական հարթակներում փնտրվում են այս բարդ հարցերի պատասխանները, սրբավայրն ինքնին շարունակում է մնալ պատմական անհերքելի փաստարկ... » Ճարտարապետական «Առանձնահատուկ Հորինվածքը»  Այս սրբավայրն իսկական հանելուկ է ճարտարապետական հետախույզների համար: Իր համաչափությամբ և ընդհանուր հատկանիշներով այն նման է Արձախի Վարանդայի իշխանա...

    Փախստականների և բռնի տեղահանվածների նկատմամբ պետության վերաբերմունքը ոչ միայն սոցիալական, այլև ռազմավարական ու բարոյական հարց է: Այս համատեքստում ակնհայտ է դառնում երկու հակամարտ պետությունների որդեգրած մոտեցումների կտրուկ տարբերությունը, ինչը լուրջ մտահոգությունների տեղիք է տալիս. 1. Բաքվի մոտեցումը. Երկարատև աջակցություն և «Մեծ վերադարձի» ծրագիրը Ֆինանսական և սոցիալական աջակցություն. 1988 թվականից ի վեր Ապշերոնի ռեժիմը  տասնամյակներ շարունակ իր տեղահանվածներին տրամադրել է պետական աջակցության, արտոնությունների և ֆինանսական վճարների հատուկ համակարգ: «Մեծ վերադարձի» ծրագիրը. Չնայած այս ծրագրի շուրջ առկա բողոքներին և դժգոհություններին (երբ իշխանությունները սպառնում են զրկել ֆինանսական աջակցությունից այն տեղահանվածներին, ովքեր հրաժարվում են տեղափոխվել Արձախի օկուպացված տարածքներ), ակնհայտ է, որ Բաքվի ռասիստական վարչակազմը տեղահանվածների հարցը պահում է պետական առաջնահերթությունների կենտրոնում և օգտագործում է լուրջ ֆինանսական ռեսուրսներ: 2. Երևանի քաղաքականությունը. Աջակ...

     Վերջին շրջանում հանրային դիսկուրսում հաճախ է շրջանառվում այն թեզը, թե իբր Շուշին ընկել է թշնամու ընդամենը «մի բուռ» կամ «փոքրիկ հատուկջոկատային խմբերի» գրոհի հետևանքով, և որ քաղաքը հնարավոր էր հեշտությամբ պաշտպանել։ Սակայն ռազմական գիտության, օպերատիվ արվեստի և տեղանքի տակտիկական վերլուծությունը բացահայտում է բոլորովին այլ պատկեր։ 1. Հրամանատարի կոչումն ու օպերացիայի մասշտաբը Համացանցում հայտնված կադրերում ակնհայտ երևում է թշնամու հատուկ նշանակության ուժերի հոծ ստորաբաժանումների մագլցումը Շուշիի ժայռերով։ Հիքմեթ Միրզոևի կոչումը. Օպերացիան անմիջականորեն ղեկավարում էր Հատուկ նշանակության ուժերի հրամանատար, գեներալ-գնդապետ (այն ժամանակ՝ գեներալ-լեյտենանտ) Հիքմեթ Միրզոևը։ Զորամիավորման մասշտաբը. Ռազմական աստիճանակարգում գեներալ-լեյտենանտի կամ գեներալ-գնդապետի կոչում ունեցող հրամանատարը երբեք չի ղեկավարում վաշտ (100-150 մարդ) կամ գումարտակ (400-800 մարդ)։ Աշխարհի առաջատար բանակներում (ԱՄՆ, ՌԴ, ՆԱՏՕ) նման կոչում ունեցող սպաները ղեկավարում են առնվազն բանակային կորպո...

    Այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում Թուրքիայի Ապշերոնյան վիլայեթում , պատմական օրինաչափություն է, որին բախվում են բոլոր ավտորիտար և ագրեսիվ ռեժիմները: Պատերազմն ու տարածքային զավթումները կարող են ժամանակավորապես շեղել հասարակության ուշադրությունը ներքին խնդիրներից, սակայն դրանք երբեք չեն կարող փոխարինել տնտեսական հայունությանը, սոցիալական արդարությանը և մարդկային արժանապատվությանը: Օգտագործված և մոռացված զինվորականներ. 2020թ. ագրեսիային մասնակցած հազարավոր վետերաններ այսօր բախվում են անտարբերության, անօգնականության և ծայրահեղ աղքատության: Ռեժիմի համար նրանք միայն գործիք էին, իսկ այժմ՝ անպետք բեռ: «Մեծ վերադարձի» փուչիկը. «Գարաբաղ բիզիմդիր» տարիների ստահոդ կարգախոսն ու «մեծ բնակեցման» ամբիցիոզ ծրագրերը տապալվում են կոռուպցիայի և իրական ռեսուրսների բացակայության պատճառով: Փողերը փոշիանում են էլիտաների դղյակներում, իսկ հասարակ ժողովուրդը մնում է ձեռնունայն: Ապագայի զրոյական երաշխիքներ. Այն զինվորները, որոնք այսօր ծառայում ենվարչախմբին, պետք է հստակ գիտակցեն՝ վաղը իրենք նու...