Сообщения

Պոնտոսի հույների ողբերգությունը

Изображение
             20-րդ դարի սկզբի Մերձավոր Արևելքի պատմությունը նշանավորվեց կայսրությունների փլուզմամբ և ազգային պետությունների ձևավորման գործընթացով։ Այս անցումային շրջանը, որը հաճախ ներկայացվում է որպես քաղաքական վերափոխումների փուլ, իրականում բազմաթիվ ժողովուրդների համար վերածվեց գոյաբանական ճգնաժամի։ Այդ գործընթացի ամենացավալի դրվագներից մեկը Պոնտոսի հույների ճակատագիրն էր։ Պոնտոսի հույները՝ տարածաշրջանի պատմական բնակչություն Պոնտական հույները Սև ծովի հարավարևելյան ափերի բնիկ բնակչության կարևոր հատվածներից էին։ Նրանց ներկայությունը տարածաշրջանում սկսվում է դեռ մ.թ.ա. առաջին հազարամյակում, երբ հոնիացի հույները հիմնեցին Սինոպե գաղութը, իսկ մ.թ.ա. 783 թվականին՝ Տրապիզոնը։ Հետագա դարերում Պոնտոսի տարածաշրջանը դարձավ մշակութային և տնտեսական կարևոր կենտրոն։ Այն անցավ Հռոմեական և Բյուզանդական կայսրությունների կազմ, սակայն բնակչության հունական ինքնությունը պահպանվեց։ Տարածաշրջանը բազմազգ էր, որտեղ հույները, հայերը, ասորիները և այլ ժողովուրդներ ձևավորել էին...

Երեք հոգէվիճակ

Изображение
 Մեր հասարակությունը չի բաժանվում մարդկանց տեսակների, այլ՝ ներքին վիճակների։ Կյանքի ճանապարհին հաճախ կարելի է նկատել երեք տարբեր հոգեվիճակ։ Կան մարդիկ, որոնք փորձում են հասկանալ աշխարհը և իրենց տեղը նրա մեջ։ Նրանք հարցեր են տալիս, կասկածում են, փնտրում են։ Երբեմն նրանց թվում է, թե գտել են պատասխանները, բայց ճանապարհը շարունակվում է, որովհետև ինքնաճանաչումը վերջնակետ չունի։ Կան մարդիկ, որոնք ապրում են մի տեսակ հանգիստ մրափի մեջ։ Նրանք ապրում են սովորությունների, ընդունված կարծիքների և պատրաստի ճշմարտությունների շրջանակում։ Դա մեղադրանք չէ․ երբեմն մարդը պարզապես պատրաստ չէ ծանր հարցերի։ Բայց այդ վիճակի մեջ կա մի նուրբ վտանգ՝ երբ մարդը կարծում է, թե արդեն հասկացել է ամեն ինչ և այլևս հարցեր տալու կարիք չկա։ Եվ կան մարդիկ, որոնք ընտրում են կրավորական դիտողի դիրքը, որոնք ըստ Նժդեհի հանրության համար ամենավտնագավոր տարրն են: Նրանք տեսնում են հակասությունները, երբեմն նույնիսկ զգում են ճշմարտության շողերը, բայց նախընտրում են չմտնել բարելավման  պայքարի ճանապարհի մեջ։ Երբեմն վախից , հաճախ...

Հայաստանը վստահության մայրուղի ԱՄՆ և Իրան հարաբերություններում

Изображение
  Միջազգային հարաբերությունների ներկա փուլը բնութագրվում է մի կարևոր առանձնահատկությամբ․ աշխարհաքաղաքական հակասությունների մեղմացման հիմնական գործիքը աստիճանաբար դառնում է ոչ թե ուժային հավասարակշռությունը, այլ տնտեսական փոխկապակցվածությունը։ ԱՄՆ–Իրան հարաբերությունների շուրջ ընթացող բանակցային գործընթացը ևս այս օրինաչափության հերթական դրսևորումն է։   Այս պայմաններում Հարավ–Հյուսիս տրանսպորտային նախագծերը դուրս են գալիս զուտ ենթակառուցվածքային տրամաբանությունից և ստանում են քաղաքական վստահության ճարտարապետության դեր։ Հարավ–Հյուսիս մայրուղին՝ որպես համակարգ, ոչ թե ճանապարհ Տրանսպորտային միջանցքները չեն գործում մեկուսացված։ Դրանք քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային փոխադարձ կախվածությունների համակարգեր են։ Հարավ–Հյուսիս մայրուղին այս առումով պետք է դիտարկվի ոչ որպես տեղային կամ տարածաշրջանային նախագիծ, այլ որպես Պարսից ծոցը եվրոպական շուկաներին միացնող գլոբալ տնտեսական գիծ ։   Այս համակարգի ամենակենսունակ և ռազմավարական հատվածը հանդիսանում է       Բեն...

Վերադարձ, թե՞ բռնի բնակեցում

Изображение
      Ըստ պաշտոնական Բաքվի շեփորահար Day.Az-ի հաղորդման Արձախի (զավթիչների բառապաշարում՝ Ղարաբաղ) տարածքը բռնի բնակեցվում է   ( հակառակորդի մամուլը դա անվանում է վերադարձ)  մեր հայրենիքի դեմ ռազմա-կան գործողությունների մասնակցած ծայրահեղականների  (լրատվամիջոցը նրանց անվաանում  է  “հարկադրական վերաբնակներ” )   խումբը:   Բաքվի ռասիստական ռեժիմի բռնապետ  Իլհամ Ալիևի հանձնարարությամբ   այսպես կոչված «Մեծ վերադարձ» նախագծի շրջանակներում բռնի բնակեցնում է մեր Հայրենիքի օկուպացված տարածքները։   Ստեփանակերտ  (Խանքենդի) քաղաքի Կրկժան (Կյարկիջահան) բնակավայր, ինչպես նաև Իվանյանի (Խոջալուի) շրջանի Խնուշինակ  (Խանյուրդու) և Նորագյուղ (Թեզեբինե), և Մարտակերտի (Աղդերեի) շրջանի Հաթերք  (Հասանառիզ) գյուղեր ուղարկվել են ընտանիքներ, որոնք նախկինում ժամանակավորապես բնակվում էին Բաքվի ռեժիմի Ադրբեջանի տարբեր շրջաններում՝ հիմնականում հանրակացարաններում, առողջարաններում և վարչական շենքերում։ * Այստեղ քարոզչությունը լ...

«Խաղաղությա՞ն խաչմերուկ»

Изображение
           Տարածաշրջանում ձևավորվող նոր աշխար-հաքաղաքական և տրանս-պորտային նախագծերը Հայաստանի Հանրապե-տության առաջ դնում են պատմական ընտրության խնդիր։ Մասնավորապես՝ Բաքվի ռասիստական ռեժիմը շարունակում է առաջ մղել այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» մոտեցումը, որը պարունակում է  «Թրամփի կամուրջ» նախագծի դեմ սպառնալիքներ, որովհետև  Հայաստանի   Հանրապետության  սուվերենու-թյան և տարածքային ամբողջականության նկատմամաբ պահանջներ է դնում ։   Այս պայմաններում   Հայաստանի   Հանրապետությունը    պետական մակարդակով պետք է ակտիվորեն զարգացնի հաղորդակցային քաղաքականության բազմավեկտոր ռազմավարություն, որի առանցքային բաղադրիչներն․ «Խաղաղության խաչմերուկ» հայեցակարգը պետք է պաշտոնական Երևանի կողմից ակտիվորն  առաջ մղվի:  Այն պետք է ներկայացվի որպես տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացման սուվերեն և միջազ-գային իրավունքի վրա հիմնված մոդել։ Միաժամանակ նպատակա-հարմար է այն ներկայացնել որպ...

«Ո՞վ ի՞նչ արեց »

Изображение
          «Շուշի» սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոն ՀԿ ուղեղային կենտրոնի                           ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ Վերջերս հրապարակված, սակայն լայն հանրության կողմից դեռևս լիարժեքորեն չընկալված՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահի և Բաքվի ռասիստական ռեժիմի բռնապետի միջև կայացած պաշտոնական հեռախոսազրույցը, արտաքին ձևակերպումներով ներկայացվում է որպես « տարածաշրջանային լարվածության նվազեցման» և « դիվանագիտական լուծումների» քննարկում։ Սակայն դրա քաղաքական և իրավական խորքային ընթերցումը բացահայտում է  Բաքվի ռասիստական ռեժիմի բռնապետի   երկդիմի և մանիպուլյատիվ քաղաքական գիծը ։ Այն փաստը, որ  Բաքվի ռասիստական ռեժիմի բռնապետը  խաղաղության և կայունության մասին խոսում է այն բանից հետո, երբ 2020–2023 թթ. իրականացվել է զանգվածային ռազմական ինտերվենցիա Արձախի Հանրապետության դեմ և   կատարվել է արձախցիներիս բնօրրանի   ռազմական օկուպացիա ,  ոչնչացվել ե...

12 000 տարվա կորսված Հայոց գրի գաղտնիքը

Изображение
        Հայաստանը Սուրբ Սրբոց Արարչի արարծ  ութ անմահների   Հայրենիքն է և դա գիտակցել է Անգլիացի հռչակավոր բանաստեղծ Ջորջ Բայրոն ը , ու կատարել է այսպիսի խոստովանություն . - «Ես սովորել եմ հայերի լեզուն, որպեսզի հասկանամ՝ ինչ լեզվով են խոսել աստվածները   (խոսքը ութ արարված անմահների մասին է- Դաշտային Հետազոտություններ ) , քանզի հայոց լեզուն աստվածների լեզու է… Եվ Հայաստանն աստվածների  հայրենիք է…»։   Բանաստեղծական հիացմունքով ասված այս խոստովանությունը  ակ-նարկում է մի խորը ճշմարտություն՝ հայոց լեզվի և մշակույթի բացառիկ հնությունը և բարձր քաղաքակրթական մակարդակը ։ Թերհավատները կհարցնեն, որ եթե հայոց լեզուն այդքան հին և զարգա-ցած է, նախամաշտոցյան հայոց գրերը  բնաջնջվե՞լ են։            Նախամաշտոցյան հայ գրի գոյության գիտական վկայությունները Դեռևս 1982թ․ պատմաբան Աշոտ Աբրահամյանի  «  Նախամաշտոցյան հայ գիր և գրչություն  » ուսումնասիրությամբ փաստել...