ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

  2. 1590 թվականի օսմանյան պաշտոնական գրանցամատյանը՝ մինչև Մեծ սուրգունը Սա հոդվածի ամենակարևոր փաստաթղթային հենարաններից մեկն է։ 1590 թվականին Օսմանյան կայսրությունը կազմեց Երևանի  ընդարձակ հարկային-վարչական ընթարձակ գրանցամատյանը՝ ։ Այն ժամանակակից մարդահամար չէր, սակայն գրանցում էր գյուղերը, տնտեսությունները, հարկատուներին և բնակչության կրոնական պատկանելությունը։ Եվ հենց այս օսմանյան պետական փաստաթուղթն է ցույց տալիս, որ տարածաշրջանում հայկական բնակչությունը ոչ թե XIX դարում է հայտնվել, այլ արդեն XVI դարի վերջին կազմում էր բնակչության նշանակալի մասը։ Ավելին՝ Երևանի քաղաքի 1590 թվականի տվյալները հատկապես խոսուն են ․ քաղաքում գրանցված էր մոտ 403 տնտեսություն, որոնցից միայն 29-ն էին մահմեդական։ Հաշվարկներով՝ քաղաքի բնակչության շուրջ 93 տոկոսը քրիստոնյա էր՝ հիմնականում հայ։ Այսպիսով, երբ այսօր փորձում են 1828 թվականի վիճակագրությունը ներկայացնել որպես Երևանի «բնիկության» ապացույց, պետք է հարց տալ ․ ի՞նչ տեղի ունեցավ այդ 238 տարիների ընթացքում։ Պատասխանի առանցքայի...