Сообщения

Վանա լիճը և շրջակա բնակավայրերը

Изображение
  1. Ընդհանուր աշխարհագրական բնութագիր      Վանա լիճը Հայկական լեռնաշխարհի խոշորագույն լիճն է և տարածաշրջանի ամենանշանակալի բնական օբյեկտներից մեկը։ Այն գտնվում է Թուրքիայի կողմից զավթված Արևմտյան Հայաստանի Հանրապետության և պատմական Մեծ Հայքի Վասպուրական և Տուրուբերան նահանգների տարածքում` կոորդինատները38°38′N 42°49′E ։ Հիմնական ֆիզիկական ցուցանիշներ Լճի մակերեսը՝   3 755կմ² , Երկարությունը՝ մոտ 119 կմ , Լայնությունը՝ մինչև 51 կմ Առավելագույն խորությունը՝ մոտ 451 մ , Միջին խորությունը՝ մոտ 170 մ Ծավալը՝ ավելի քան 640 կմ³ , Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ մոտ 1640–1720 մ Ափագծի երկարությունը՝ մոտ 430 կմ, Ջրհավաք ավազանը՝ մոտ 12 500 կմ² Վանա լիճը համարվում է աշխարհի խոշոր անհոսք աղի լճերից մեկը ։ 2. Ծագում և երկրաբանական կառուցվածք     Վանա լիճը հիմնականում տեկտոնական ծագում ունի, ձևավորվել է հենց արարման ժամանակ   Շուրջ   25    գետեր լցվում են բնականից փակ ավազանը։ Վանա լիճ թափվող...

ԼՂԻՄ և Նախիջևան. անվանման իրավաքաղաքական խնդիրը․

Изображение
    Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը (ԼՂԻՄ) ձևավորվել է 1923 թվականին՝ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ազգային-տարածքային քաղաքականության շրջանակում։ Դրա հիմքում ընկած էր ՌԿ(բ)Կ Կովկասյան բյուրոյի 1921 թ. հուլիսի 5-ի որոշումը, որով Լեռնային Ղարաբաղը թողնվեց Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն կազմում՝ «լայն ինքնավարության» խոստումով։ Սակայն «Լեռնային Ղարաբաղի   Լուսանկարում Շուշիի ամրոցի վերականգնման առաջարկ Շուշի սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոնի կողմից Ինքնավար Մարզ» անվանումը չէր պարունակում որևէ ազգային նույնականացում, չնայած բնակչության ճնշող մեծամասնությունը հայեր էին։ Նույն սկզբունքը կիրառվեց նաև Նախիջևանի պարագայում․ 1924 թվականին ստեղծվեց Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն ՝ կրկին Ադրբեջանի կազմում։ Ուշագրավ է, որ թե՛ Լեռնային Ղարաբաղի, թե՛ Նախիջևանի անվանումներում բացակայում էր տարածքի պատմական-ազգային բնույթի հստակ արտահայտումը, մինչդեռ երկու տարածաշրջաններն էլ դարեր շարունակ ունեցել էին հայ...

Միքայել Բադալքեոխյան․ խիզախության և նվիրումի դպրոց

Изображение
    Հայ Ազգի պատմությունը լի է այնպիսի մարդկանցով, որոնց կյանքը դարձել է  հերոսության,  պատասխանատվության, հավատարմության և անձնազոհության դասագիրք ։ Այդպիսի կերպարներից մեկն է Միքայել Բադալքեոխյանը։ Միքայել Բադալքեոխյանը ծնվել է 1886 թվականին՝ Գանձակում։ Նրա ընտանիքը բնիկ գյուլիստանցի էր։ Մանկությունն ու պատանեկությունն անցել են կրթության ու ազգային ոգու ձևավորման միջավայրում։ Սակայն նրա կյանքի ուղին սովորական քաղաքացու ճանապարհ չէր լինելու։ Հայ Ազգի ազատագրության գաղափարը դարձավ նրա ներքին կոչումը։ Երիտասարդ տարիքում նա միացավ հայության հեղափոխական շարժմանը  և ստանձնեց զինապահեստի հսկողությունը Գանձակում։ Սա վկայում էր ոչ միայն նրա համարձակության, այլև վստահելիության մասին։ Հետագայում նա տեղափոխվեց Բաքու, որտեղ  1910 թ.  սպանեց ցարական գործակալ   խմբապետ Միհրանին։ Այդ դեպքից հետո ցարական իշխանությունները Միքայել Բադալքեոխյանին աքսորեցին Սիբիր։  Սակայն նրա կամքը չկոտրվեց։ Վտանգը աչքի առաջ ունենալով՝ նա փախավ աքսորավայրից և երկա...

«Ադամանդյա սերունդ» կրթական մոդել

Изображение
                Ներածություն Ինչու՞  հենց ադամանդ: Որովհետև ադամանդը  խորհրդանշում է՝ ✔ Ամրություն և անկոտրում կամք ✔ Մաքրություն ✔ Բարձր արժեք ✔ Երկար ձևավորման գործընթաց (ճնշման ու ժամանակի արդյունքում է ստեղծվում) ✔ Բազմակողմանի փայլ (տաղանդների բազմազանություն) Այս խորհրդանիշը հատկապես լավ է համապատասխանում դաստիարակչական գաղափարին, որովհետև ցույց է տալիս, որ սերունդը ձևավորվում է դժվարությունների, աշխատանքի և կոփման միջոցով։  1. Ազգային ինքնության կրթություն Նպատակ Ստեղծել հայրենաճանաչ և պատասխանատու քաղաքացի Բաղադրիչներ Հայոց պատմության խորացված ուսուցում Քաղաքակրթական ինքնագիտակցություն Մշակութային ժառանգության ուսումնասիրություն Պետական մտածողության զարգացում 2. Գիտատեխնիկական գերազանցության դպրոց Նպատակ Ձևավորել մրցունակ գիտական էլիտա Բաղադրիչներ Խորացված STEM կրթություն Ռոբոտաշինություն և ծրագրավորում Գիտական մրցույթների զարգացում Հետազոտական մտածողություն 3. Բարոյական և հոգեբանակա...

Երևանյան վարչակարգը գնահատու՞մ է Հայ Ազգի զավակներին

Изображение
   Ազգի ուժը միայն հաղթանակներով չի չափվում։ Այն չափվում է նաև նրանով, թե որքան կարողանում է իրար պաշտպանել, իրար կողքին կանգնել և գնահատել իր զավակների ճակատագրերը՝ անկախ նրանից, թե կյանքի որ ճանապարհն են ընտրել։ Վերջին օրերին ցավալի լուր տարածվեց, որ Ուկրաինայում մարտական գործողությունների գոտում զոհվել է «Արբաթ» հայկական գումարտակի հրամանատար, ծագումով արձախեցի, Հայկ Գասպարյանը («Աբրեկ»)։ Հայկըա զոհվել է մարտական առաջադրանք կատարելիս՝ նախատեսված իր հարսանիքից ընդամենը մի քանի օր առաջ ։ Հայկը կարող էր զոհբել հանուն Հայաստանի հանրապետության, եթե Երևանյան ռեժիմը հոգար նրա և նրա նմանների բնակարանյաին հարցը: Հիշեցնենք, որ մեկ տարի առաջ էլ ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների կողմից կազմակերպված   Մոսկվայի «Կարմիր առագաստներ»  բնակելի համալիրում պայթյունի հետևանքով զոհվել է «ԱրԲաթ» հայկական գումարտակի ստեղծող,  Արմեն Սարգսյանը:        1045թ. մինչ այսօր հայությունը անդադար պատերազմների մեջ է և կորստի ցավը մեր ազգի համար ցավալի...

Հեթական և Հայասա պետությունների պատմության վերաիմաստավորումը

Изображение
  Հայկական լեռնաշխարհի մ.թ.ա. II հազարամյակի պատմությունը շարունակում է մնալ պատմագիտական ակտիվ քննարկումների թեմա։ Միջազգային հեթագիտության մեջ Հեթական պետությունը դիտարկվում է որպես Փոքր Ազիսի կարևորագույն վաղ կայսրություններից մեկը։ Սակայն մենք առաջ ենք քաշում այլընտրանքային վարկած, ըստ որի Հեթական պետականության ձևավորումը  կապ ունի Հայկական լեռնաշխարհի ծագումնաբանական ավանդույթների հետ։ Հեթական պետության հայկական ավանդապատումային ծագման վարկածը Հայկական ծագումնաբանական ավանդույթներում հիշատակվում է Հեթ անունով նախահայրական կերպար, որը ներկայացվում է որպես Նոյի սերնդի ներկայացուցիչ։ Ըստ այս վարկածի՝ մ.թ.ա.  1788 թ  վերջերին Հայկական լեռնաշխարհի Սևանա լճի արևմտյան շրջաններից տեղի է ունեցել հայկայն տոհմա-ցեղային խմբերի տեղաշարժ դեպի Փոքր Ասիա։ Այլընտրանքային հայագիտական մեկնաբանությունների համաձայն՝ այդ շարժումը կապված էր  Հեթ նահապետի առաջնորդության հետ, որի գլխավորությամբ ձևավորվել է վաղ պետական կազմավորում, որը Վաիկանի գաղտնի արխիվներում  անվանվում է «Ք...

Կրավորական սպասե՞լ, թե՞...

Изображение
        Մարդկության պատմության ընթացքում ժողովուրդները միշտ ապրել են սպասումների մեջ։ Սպասել են փրկչի, առաջնորդի, մարգարեի, այն մեկին, ով պիտի գա և վերականգնի խախտված հավասարակշռությունը։ Քրիստոնեական աշխարհը սպասում է Մեսիայի գալստյանը,իսկ իսլամական աշխարհը՝ Մահդիին։ Այս սպասումները միլիոնավոր մարդկանց հավատքի, հույսի և հոգևոր կյանքի կարևոր մասն են դարձել։  Սակայն մարդկության հոգևոր փորձը հուշում է, որ այն, ինչ մարդը սպասում է տեսնել դրսից, հաճախ սկսվում է ներսից։ Մեր ժողովրդի հոգևոր հիշողությունը հազարամյակների խորքից մեզ փոխանցում է մի կարևոր ճշմարտություն։ Նախնյաց աշխարհընկալումը՝ որը ձևավորվել է հազարավոր տարիների ընթացքում, մարդուն դիտում էր որպես տիեզերքի կենդանի մասնիկ, որպես բնության և նախնիների շարունակություն։ Այդ համակարգը ոչ միայն հավատք էր, այլ նաև գոյության ձև։ Մարդը պատասխանատու էր իր տոհմի, իր հողի և իր ներաշխարհի նկատմամբ։ Ժամանակի ընթացքում ձևավորված համաշխարհային կրոնները փորձեցին նոր ձևով բացատրել մարդու և Սուրբ Սրբոց Արարչի հարաբե...