Сообщения

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՄԵՋ

Изображение
  ՄԱՍ ԱՌԱՋԻՆ   Հայաստանը՝ հին աշխարհի պատմական քարտեզի վ րա Երբ խոսում ենք Հայաստանի պատմական հնության մասին, հաճախ մեր պատկերացումները սահմանափակվում են ազգային պատմագրության մեջ պահպանված հիշողություններով։ Սակայն Հայաստանի մասին տեղեկություններ պահպանել են նաև հին աշխարհի այնպիսի հեղինակներ, որոնց աշխատությունները համարվում են համաշխարհային պատմագիտության հիմնասյուներից։ Հերոդոտոսը, Քսենոփոնը, Ստրաբոնը, Դիոդորոս Սիկիլիացին, Պլինիոս Ավագը, Պլուտարքոսը, Ապպիանոսը, Դիոն Կասսիոսը և Տակիտոսը տարբեր ժամանակներում անդրադարձել են Հայաստանին, նրա աշխարհագրությանը, բնակչությանը, քաղաքական դիրքին, տնտեսությանն ու հարևան պետությունների հետ հարաբերություններին։ Այս վկայությունները կարևոր են ոչ միայն այն պատճառով, որ դրանցում հիշատակվում է Հայաստանը։ Դրանք ցույց են տալիս, որ Հայկական լեռնաշխարհը հին աշխարհի պատմական, աշխարհագրական և տնտեսական փոխհարաբերությունների ճանաչված տարածքներից էր։ Հերոդոտոս․ հայերը՝ հին աշխարհի պատմության մեջ    Հին հունական պատմագրության հիմնադիր համար...
Отправить комментарий
Далее...

Դժոխքը 100 %-ոց իրականություն, թե՞ պատրանք ,

Изображение
   Մարդը դժոխքը միշտ պատկերել է կրակի մեջ, որովհետև կրակն ավելի հեշտ է հասկանալ, քան սրտի սառնությունը։ Բայց գոյություն ունի մի այլ դժոխք, որտեղ ոչ պոզավոր սատանա կա և ոչ էլ անդունդի ծուխ։ Այդ դժոխքում  կան միայն դեմքեր, որոնք երբեմն մեզ շատ մոտիկ անձեր են, և հենց դրա համար էլ նրանց պատճառած ցավը թվում է անդարմանելի։ Ամենահարազատ մարդիկ հաճախ դառնում են մեր կարմաի արահետի մացառներ։ Բայց նրանք   խավար  չեն ստեղծում , այլ բացում են այն  մեր իսկ հոգու ներսում ձակված  դռները։ Եվ մենք սկսում ենք հասկանալ, որ դժոխքը վայր չէ, այլ գիտակցության վիճակ , որտեղ կապվածությունը դառնում է շղթա, սպասումը՝ պատիժ, իսկ անպատասխան սերը՝ խավար։   Սակայն  ճշմարտությունն այն է, որ այս «դժոխք» կոչվածը ոչ թե  պատիժ է, այլ  հոգու, մտքի և մարմնի՝ մարդու կատարելագործման ակադեմիա։  Աննկարագրելի Խիստ  և երբեմն  լուռ,  մի դպրոց, որտեղ դասերի զանգեր չեն հնչում, իսկ  բառերին փոխարինում են փորձությունները, կորուստները, լռությո...
Отправить комментарий
Далее...

Բաքվի կլանատիրությունը տարածաշրջանային անվտանգության համար․ վտանգը 0 % ՞ է, թե՞ 100%

Изображение
Պատմական ճգնաժամերի պահին քաղաքական դերակատարների և մտավորականների իսկական արժեքը չափվում է ոչ թե նրանց հռետորաբանությամբ, այլ ճշմարտությանն առերեսվելու քաջությամբ։ Այսօր մենք ականատես ենք լինում մի ցնցող ու ողբերգական հակադրության. մի կողմից՝ Թուրքիայի ներսում աշխատող մտավորականներն ու լրագրողները, վտանգելով սեփական ազատությունը, կարիերան և անձնական անվտանգությունը, բարձրաձայնում են Ապշերոնյան վարչակարգի իրական էության մասին, մյուս կողմից՝ Հայաստանի քաղաքական դաշտի որոշ ներկայացուցիչներ ընտրել են ամոթալի լռությունն ու կրավորականությունը։      Երբ անգամ Թուրքիայի ներսում գտնվող մտավորականներն ու լրագրողները, վտանգելով իրենց ազատությունը, կարիերան և անվտանգությունը (ենթարկվելով RTÜK-ի տուգանքներին, ազգայնականների սպառնալիքներին ու «լինչին»), ունենում են այնքան արժանապատվություն, պետական մտածողություն և քաջություն , որպեսզի իրենց իրական անուններով կոչեն Ապշերոնինի բռնապետության  խամաճիկային ու կլանային բնույթը, ապա առավել քան ամոթալի ու դատապարտելի է որոշ հայ քա...
Отправить комментарий
Далее...

ՇՈՒՇԻԻ ՀԱՅԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐԺԱՆԱՊԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՆՈՒՐԲ ՃԱՇԱԿԻ ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇԸ

Изображение
  19-րդ դարի և 20-րդ դարասկզբի Շուշին ոչ միայն հայկական կրթության, արհեստների, առևտրի և մշակույթի կենտրոն էր, այլև քաղաքային յուրահատուկ կենցաղի ու ճաշակի ձևավորման միջավայր։ Շուշեցի երիտասարդները մեծարում էին կովկասյան ջիգիթների կերպարը։ Նրանց ուշադրությունը գրավում էին հատկապես տղամարդկանց ավանդական հագուստը՝ չուխան, արծաթազարդ գազիրները, գեղեցիկ գոտին, դաշույնը և գլխարկը։ Այդ հագուստը պարզապես արտաքին զարդարանք չէր։ Այն արտահայտում էր արժանապատվություն, ինքնավստահություն, կեցվածք և սեփական ավանդույթների նկատմամբ հարգանք ։    Արձախի հայ տղամարդու տարազը, պահպանելով տեղական առանձնահատ-կությունները, ընդգրկված էր արևելահայկական և համակովկասյան   տարազային մշակույթի շրջանակում։                 Շուշիում տղամարդու հագուստը կարում էին  քաղաքի դերձակները։ Հատկանշական է, որ 19-րդ դարի վերջից Արձախի տղամարդկանց տարազը պատվիրում էին հենց Շուշիի, Ճարտարի և Մեծ Թաղերի դերձակներին։ Այսօր, երբ խոսում ենք ազգային ինքնության վե...
Отправить комментарий
Далее...

ՀԱՅ-ՎՐԱՑԱԿԱՆ ԶԻՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԳՈՐԾԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆԸ՝ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆԱՅԻՆ ԱՆՎՏԱՆԳՈՒԹՅԱՆ ԳՈՐԾՈՆ

Изображение
  Նոյեմբերի 3-ին Վրաստանի պաշտպանության ուժերի հրամանատար, գեներալ-լեյտենանտ Գիորգի Մատիաշվիլու այցը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիր ևս մեկ առիթ է հիշելու հայ և վրաց ժողովուրդների պատմական կապերն ու ընդհանուր պատասխանատվությունը տարածաշրջանի ապագայի նկատմամբ։ Հայերն ու վրացիները հազարամյակների ընթացքում ստեղծել են ինքնատիպ քաղաքակրթական ժառանգություն՝ եկեղեցիներ, վանքեր, բերդեր, ձեռագրեր, ճարտարապետական կոթողներ և մշակութային արժեքներ, որոնք համաշխարհային քաղաքակրթության անբաժանելի մասն են։            Սակայն պատմությունը նաև սովորեցրել է, որ մշակութային ժառանգությունը պահպանելու  համար միայն այն ստեղծելը բավարար չէ։ Անհրաժեշտ է ունենալ այն պաշտպանելու քաղաքական կամք, պետական կարողություն և անհրաժեշտ պաշտպանական ներուժ։ Հայ-վրացական պատմական համագործակցությունը բազմաթիվ օրինակներ ունի, երբ երկու ժողովուրդների համատեղ ջանքերը նպաստել են տարածաշրջանում հայկական և վրացական պետականության ամրապնդմանը։ Այսօր ժամանակն է այդ պատմական փորձը վերաիմա...
Отправить комментарий
Далее...

Հայկական լեռնաշխարհն ու հարևան տարածքները Հերման Մոլլի 1712 թ.) քարտեզում

Изображение
    Նախաբան Պատմության ուսումնասիրության մեջ քարտեզագրական սկզբնաղբյուրներն ունեն անփոխարինելի արժեք։ Ի տարբերություն ուշ շրջանում խմբագրված կամ քաղաքական նպատակահարմարությամբ գրված պատմական դասագրքերի՝ հնատիպ քարտեզներն արտացոլում են տվյալ դարաշրջանի անմիջական աշխարհագրական ընկալումներն ու իրողությունները։ Բրիտանացի հայտնի քարտեզագիր Հերման Մոլլի (Herman Moll) 18-րդ դարի սկզբի (մասնավորապես՝ 1712 թ․) աշխատանքների վերլուծությունը թույլ է տալիս նորովի դիտարկել Մերձավոր Արևելքի և Հայկական լեռնաշխարհի պատմա-քաղաքական պատկերը։ 1. Քարտեզագրական տվյալների վերծանում և աշխարհագրական ընդգրկում Հերման Մոլլի քարտեզների համադիր ուսումնասիրությունը բացահայտում է տարածաշրջանի բնականոն պատկերը. Ջրային տարածքներ. MER NOIRE / PONT EUXIN — Սև ծով (Պոնտոս Եվքսինյան) ։ MER DE KILAN al. MER CASPIENE — Կասպից ծով (Կիլանի ծով) ։ MEDITERRANEE — Միջերկրական ծով ։ Տարածքներ և քաղաքական միավորներ.         ARMENIE (Armenia). Քարտեզի կենտրոնական հատվածում որպես ընդարձ...
Отправить комментарий
Далее...