Երկու ռազմավարությունների հակադրությու՞ն
1918 թ.ը հայ ժողովրդի պատմության ամենածանր շրջադարձային հանգրվաններից մեկն էր։ Մի կողմից ստեղծվեց Հայաստանի 1-ին Հանրապետությունը, որը ժառանգել էր պատերազմից քայքայված երկիր, հարյուր հազարավոր գաղթականներ, համաճարակներ, սով և ռազմական անբարենպաստ իրավիճակ։ Մյուս կողմից շարունակվում է ազգային-ազատագրական պայքարը՝ հենված այն համոզման վրա, որ հայ ազգի հիմնարար իրավունքները չեն կարող սահմանափակվել միայն Երևանի շուրջ ձևավորված փոքր պետական միավորով։ Հենց այս պայմաններում էլ ի հայտ եկավ երկու տարբեր քաղաքական և ռազմավարական ուղղություն։ Առաջին ուղղությունը ներկայացնում էր Հայաստանի 1-ին Հանրապետու-թյան կառավարությունը՝ Հովհաննես Քաջազնունու, Ալեքսանդր Խատիսյանի և նրանց համախոհների գլխավորությամբ։ Նրանց առաջնային նպատակը, առանց ողջ ազգի ներուժի մոբիլիզացման, փոքր, բայց գոյատևող հայկական պետության պահպանումն էր՝ միջազգային հարաբերությունների և դիվանագիտական հնարավորությունների շրջանակում։ Երկրորդ ուղղության խորհրդանիշը դարձավ գեներալ-մայոր Անդրանիկ Թորոսի...