ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

  Այս լուսանկարը Արևմտյան Հայաստանի  Հոզաթ բնակավայրի բարձունքն է, ուր թուրքը դրել է բռնության իր ստորագրությունը։ Սա պետական հիշողության այն մութ տեսարանն է, որտեղ հողը, լեռը, քարը և նույնիսկ լռությունը ծառայեցվում են մեկ նպատակի՝ հիշեցնել բնիկին, թե ով է այստեղ տերը, և ում արյան վրա է կանգնած այդ «տիրությունը»։ Այստեղ բնությունը այլևս բնություն չէ. այն վերածված է հոգեբանական ահաբեկման բեմի։ Լանջին դրոշմված տարեթվերը՝ «1925-38», Դերսիմի ժողովրդի համար պարզ թվեր չեն։ Դրանք զանգվածային սպանդի, այրված գյուղերի, քարայրներում խեղդված երեխաների, ձորերը նետված կանանց ու լռության դատապարտված հիշողության թվակոդերն են։ Դրանք թուրքական պետության կողմից քարերով գրված դատավճիռ են՝ ուղղված զազաներին, ալևիներին, թաքնված հայերին և բոլոր նրանց, ովքեր երբևէ համարձակվել են հիշել, թե իրենք ովքեր են։      1925 թվականը թուրքական հանրապետության պատմության մեջ ներկայացվում է որպես «ապստամբության ճնշման» տարի։ Բայց ճշմարտությունն այլ է։ Դա այն պահն էր, երբ քեմալական պետությունը բա...

  Բաքվի բռնապետը վերջին տարիներին հետևողականորեն փորձում է ոչ միայն ռազմական ուժով փոխել տարածա-շըրջանային իրողությունները, այլև դրանց վրա կառուցել նոր քաղաքական «լեզու», նոր կեղծ պատմություն և նոր լեգիտիմացման մեխանիզմներ։ Այդ քաղաքականության հերթական դրսևորումներից է ապշերոնյան ռեժիմի կողմից զավթված Արձախի Հանրապետության Շուշի քաղաք կատարվող ցուցադրական այցերի, այսպես  կոչված «վերականգնողական աշխատանքների» և հատկապես «Արևելյան Զանգեզուր» եզրույթի անընդհատ շրջանառությունը ապշերոնյան պաշտոնական ու կիսապաշտոնական քարոզչամեքենայի կողմից։ 2026 թ. հոկտեմբերի 8-ին ապշերոնի թուրքերի Axar.az կայքը տեղեկություն տարածեց,  ըստ որի՝ միջազգային ճանապարհորդների MTP (Most Traveled People) ակումբի շուրջ 40 անդամներ այցելել են Շուշի՝ «Արձախ և Արևելյան Զանգեզուր» ուղևորության շրջանակում։ Հաղորդագրության մեջ հյուրերին ներկայացվել է Շուշիի մասին  «պատմություն», « շրջանի վիճակը», ինչպես նաև « իրականացվող լայնածավալ վերականգնողական աշխատանքները»։ Նման հրապարակումները առաջին հայացքից կա...

  Հայաստանի Հանրապետության ներկայիս արտաքին քաղաքական գիծը ավելի ու ավելի ընկալվում է ոչ թե որպես հստակ հաշվարկված վերադասավորում, այլ որպես հակասություններով լեցուն վարքագիծ, որի ռազմավարական տրամաբանությունը դժվար է ամբողջությամբ բացատրել։ Խնդիրը միայն այն չէ, որ իշխանությունը փոխում է արտաքին գործընկերների միջև հավասարակշռության մեխանիզմները, այլ այն, որ այդ փոփոխություններն իրականացվում են այնպիսի միջավայրում, որտեղ սխալ հաշվարկի գինը կարող է լինել պետական անվտանգության հետագա թուլացում և պետականության կորսուտը։      Այս համատեքստում առավել տեսանելի հակասություններից մեկն այն է, որ Երևանը, մի կողմից, Բաքվի հետ հարաբերություններում ցուցաբերում է առավելագույն զգուշավորություն՝ դա հիմնավորելով նոր ռազմական բախումից խուսափելու անհրաժեշտությամբ, իսկ մյուս կողմից՝ Մոսկվայի հետ հարաբերություններում հաճախ ընտրում է ցուցադրական կոշտություն։ Եթե առաջին գծում գերակա է էսկալացիան կանխելու տրամաբանությունը, ապա նույն տրամաբանությունը դժվար է չկիրառել նաև Ռուսաստանի պարագ...

    I. Բաքվի ռեժիմի հայտարարությունը Ինչպես հաղորդում է Report -ը, Բաքվում կայացած Ապշերոնյան II միջազգային ներդրումային համաժողովում (AIIF 2026)  Քաղաքաշինության և ճարտարապետության պետական կոմիտեի նախագահ Ա. Գուլիևը հայտարարել է, որ Արձախի Հանրապետությունից զավթված շուրջ  13,6 հազար քառ. կմ նախատեսվում է կառուցել 12 քաղաք, 11 ավան և շուրջ 900 գյուղ՝ մոտ 1,1 միլիոն  բնակչությամբ։  II. Համապատասխան եզրակացություններ Բաքվի պաշտոնական ներկայացուցչի այս հայտարարությունը և դրանում թվարկված մասշտաբային ցուցանիշները թույլ են տալիս անել հետևյալ հիմնական հետևությունները. Ռազմավարական և ժողովրդագրական հավակնություններ. 1,1 միլիոն բնակչության թիրախավորումը և 13,6 հազար քառակուսի կիլոմետր տարածքի համակարգված ինտեգրումը վկայում են այդ տարածքները Բաքվի ռեժիմի կողմից երկարաժամկետ, անդառնալի և հիմնովին յուրացնելու ծրագրերի մասին: Սա  տարածաշրջանի ժողովրդագրական և տնտեսական պատկերը   փոխելու անթաքույց  նպատակ է: «Արևելյան Զանգեզուր» տերմինաբանության քա...

      Պատմության ընթացքում առաջնորդի իսկական չափանիշը ոչ թե հաղթանակի պահին տոնախմբություններ գլխավորելն է, այլ պարտության ու ողբերգության պահին պատասխանատվության ծանրությունը սեփական ուսերին վերցնելու պատրաստակամությունը: Հայրենիքի ղեկը ստանձնելը լոկ պաշտոն կամ իշխանություն չէ. դա նախևառաջ երկրի ճակատագրի հանդեպ անմնացորդ հանձնառություն է: 1941 թվականի ապրիլին, երբ ֆաշիստական Գերմանիայի զորքերը ներխուժեցին Հունաստան,պետության վարչապետ Ալեքսանդրոս Կորիզիսը ընդամենը 80 օր էր, ինչ գլխավորում էր կառավարությունը: Նա չէր սկսել պատերազմը, չէր ստեղծել այն ռազմաքաղաքական ճգնաժամը, որում հայտնվել էր Հունաստանը, սակայն երբ պարտությունն անխուսափելի դարձավ, նա չփնտրեց մեղավորներ, չարդարացավ և չփորձեց պատասխանատվությունը բարդել այլոց վրա: Կորիզիսը չցանկացավ իր ձեռքով ստորագրել Հայրենիքի կապիտուլյացիան։ Նա երկրի աղետն ընկալեց որպես անձնական ողբերգություն ու պատասխանատվություն՝ ընտրելով պատվաբեր մահը: Պատմությունը գիտի նմանատիպ վարքագծի այլ օրինակներ ևս, երբ պետական գործիչները պատվ...

    Հայաստանի Հանրապետության շուրջ ստեղծված ռազմաքաղաքական ծանր իրավիճակը և ներքին անորոշությունը հանրության առաջ ծառացրել են պետության և ազգային ապագայի վերաբերյալ լուրջ հարցադրումներ։ Ավելի քան վեց տարվա կառավարումից հետո Նիկոլ Փաշինյանի ռեժիմը հայտնվել է խորը անվստահության ճգնաժամի մեջ, իսկ քաղաքական դաշտում առկա որոշ խմբավորումներ չեն կարողանում առաջարկել հանրությանը հուզող խնդիրների արմատական լուծումներ։ 1. Ինչո՞ւ է սպառվել վստահությունը Նիկոլ Փաշինյանի կառավարության հանդեպ Փաշինյանի կառավարման տարիների քննադատությունը հիմնված է մի շարք անհերքելի փաստերի և իրադարձությունների վրա. Անվտանգային համակարգի փլուզում. 2020 թվականի   « 44-օրյա պատերազմի »   ծանր հետևանքները, ապշերոնյան ռեժիմի զորքերի կողմից Մեծ Հայքի 10-րդ նահանգը հանդիսացող Արձախի ամբողջական հայաթափումն ու էթնիկ զտումը, ինչպես նաև Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխան տարածքների նկատմամբ ապշերոնյան զավթիչների ներխուժումները ցույց տվեցին գործող իշխանության անկարողությունը՝ ապահովե...