Сообщения

Տոլմա. Հայկական լեռնաշխարհի խոհարարական ժառանգությունը

Изображение
     Խոհանոցային մշակույթը ազգի նստակյաց կյանքի, երկրագործական հմտությունների և փիլիսոփայական մտքի հայելին է: Այսօրվա Հայաստանի Հանրապետությունից արևմուտք և արևելք բնակվող թուրքերը և թուրքացած թաթարները փորձում են յուրացնել տոլման՝ որպես իրենց ազգային ուտեստ, սակայն լեզվաբանական, պատմական և մասնագիտական փաստերը վկայում են հակառակի մասին: 1. Լեզվաբանական անհամապատասխանությունը Թուրքալեզու տարրերը պնդում են, թե «դոլմա» բառը նշանակում է «լցնել» կամ «լցոնել»: Սակայն մասնագիտական լեզվաբանական քննությունը ցույց է տալիս հետևյալը. Թուրքալեզու բարբառներում և թուրքերենում «լցնել» բայը հնչում է որպես «դոլդուրմա» : Թյուրքական լեզուներում «մա» վերջավորությունը հաճախ կրում է ժխտական իմաստ: Հետևաբար, «դոլմա» բառացի նշանակում է «մի՛ լցրու» (ինչպես աչմա ՝ մի՛ բացիր, բաղլամա ՝ մի՛ փակիր): Հարց Իլհամի հավաքագրած կեղածարարներին.      -Ինչո՞ւ  է թուրք ժողովուրդն իր  « հիմնական համարվող »    լցոնված ուտեստը   տարօրինակ կերպով  կոչում  «...

Անկարան և Բաքուն աջակցում ե՞ն Ն. Փաշինյանին

Изображение
      Հայաստանի Հանրապետության առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների (հունիսի 7, 2026թ․) համատեքստում ,, Ինչու՞ են պաշտոնական Անկարան և Բաքուն աջակցում Ն. Փաշինյանին ՀՀ առաջիկա ընտրություններում,, և ,,ինչո՞վ բացատրել Կրեմլի կողմից հնչեցված գազի սակագների տարբերությունը,, հարցադրումները քաղաքական վերլուծությունների և պաշտոնական հայտարարությունների առանցքում են։ 1. Անկարայի և Բաքվի դիրքորոշումը Թեև պաշտոնական մակարդակով Անակարն և ռասիստական Բաքվի ռեժիմը հայտարարում են, որ  « չեն միջամտում »   ՀՀ ներքին գործերին,սակայն վերլու-ծաբանների մի զգալի հատված նրանց ենթադրյալ «աջակցությունը» գործող իշխանությանը պայմանավորում է ոչ այնքան ուղղակի ներգործությամբ, որքան շահերի համընկնմամբ՝ հետևյալ գործոնների հիման վրա.    Խաղաղության պայմանագրի գործընթաց. Բաքուն և Անկարան Նիկոլ Փաշինյանին դիտարկում են որպես համեմատաբար կանխատեսելի և ենթարկվող գործընկեր, որը պատրաստակամություն է հայտնել ստորագրել խաղաղության պայմանագիր ը և ճանաչել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջակ...
Изображение
  Հայ ազգիի նկատմամբ շարունակական բնաջնջման քաղաքականության վերաբերյալ պահանջատիրական հայտարարություն   Հայ ազգը հանդիսանում է Հայկական լեռնաշխարհի բնիկը, որի բազմահազարամյա ներկայությունը հաստատված է պատմական, մշակութային և քաղաքակրթական փաստերով։ Սակայն շուրջ վեց դար շարունակ հայ ազգը նվաճող թուրքերի կողմից ենթարկվել է համակարգված բնաջնջման, հայրենազրկման և մշակութային ոչնչացման քաղաքականության։   Թուրքական ցեղերի ներխուժումից հետո Հայկական լեռնաշխարհի բնիկ հայ բնակչությունը աստիճանաբար ենթարկվեց բռնաճնշումների, հարկադիր կրոնափոխման , տեղահանությունների և զանգվածային կոտորածների։ Այս քաղաքականությունը իր գագաթնակետին հասավ 19-րդ դարի վերջից մինչև 20-րդ դարի առաջին քառորդը՝ 1894–1923 թվականներին իրականացված հայաջինջ քաղաքականությամբ, որը պատմության մեջ հայտնի է որպես ժեոնթուրքերի (երիտթուրքեր) կողմից բնիկ Հայ ազգի դեմ իրականացված ցեղասպանություն։   Սակայն հայ ազգի դեմ իրականացված բնաջնջման գործընթացը չի սահմանափակվում միայն այդ ժամանակահատվածով։ ...
Изображение
    Անունների և կոչումների կիրառման ձևը միայն քերականական հարց չէ, այն արտացոլում է մեր վերաբերմունքը պատմական գործչի կերպարի և նրա թողած ժառանգության լուրջ ու պաշտոնական ընկալման հանդեպ։ Արմենակ Ղազարյանի (Հրայր Դժոխք) պարագայում, լ առաջնային համարելով մականունը կամ կեղծանունը, մենք ակամա գործչին պահում ենք «լեգենդի» կամ «ֆիդայական կենցաղի» տիրույթում, մինչդեռ նրա քաղաքական ու ռազմավարական միտքը պահանջում է պետականակենտրոն մոտեցում։ Աշխարհա-քաղաքական բարդ պայմաններում հայտնված հայության համար անհրաժեշտ է զարգացնել աճող սերնդի  դաստիարակչական ուղղվածությունը :. 1. Պաշտոնականացում և արժանապատվություն Պատմական գիտության և լրատվության մեջ անհատին իր ավազանի անունով կոչելը նրան վերադարձնում է իր քաղաքացիական իրավունքն ու լրջությունը: Արմենակ Ղազարյանը տեսաբան էր, կազմակերպիչ, իսկ «Հրայրը» կամ «Դժոխքը» նրա մարտական ծածկանուններն էին, որոնք ունեին գործնական նշանակություն տվյալ ժամանակաշրջանի համար: Այսօր, ներկայացնելով նրան որպես ազգային գործիչ, քաղաքացիական անունը պետ...

«Ապրիլյան քառօրյա» օպերացիա՞

Изображение
   Անհամաչափ հակամարտության և համակարգային սաբոտաժի վերլուծություն I. Ուժերի հարաբերակցությունը և «Ճեղքման» մաթեմատիկան  Ռազմական տեսանկյունից 2016-ի ապրիլի 2-ի Արձախի Հանրապետության դեմ ադրբեջանական ինտերվենցիան  դուրս է դասական հավասարակշռության սահմաններից։ Զավթիչ Ադրբեջանը  հիմնական հարվածային ուղղություններում (Հյուսիս և Հարավ) ստեղծել էր ուժերի ահռելի կենտրոնացում. Կենդանի ուժի գերազանցություն. Ճեղքման հատվածներում հակառակորդի հատուկ ստորաբաժանումների հարաբերակցությունը պաշտպանվող հայկական ստորաբաժանումների նկատմամբ կազմում էր նվազագույնը 5:1 , իսկ որոշ տակտիկական հանգույցներում հասնում էր 10:1 -ի։ Տեխնոլոգիական դիսբալանս. Այս օպերացիան նշանավորվեց Բաքվի ռասիստական ռեժիմի կողմից  Իսրայելական արտադրության «Kamikaze» ԱԹՍ-ների և ծանր հրանետային համակարգերի (TOS-1A) սինխրոն կիրառմամբ, որոնց դեմ պաշտպանվող հայկական կողմը չունե՞ր  ակտիվ հակազդեցության միջոցներ։ Ռազմագետի դիտարկում. «Ռազմական կանոնադրությամբ՝ 10:1 հարաբերակցությունը ենթադրում է պաշտ...

«Հիշողության դեմ դիվերսիա՞»

Изображение
    ԽՈՐՀՐԴԱՆԻՇՆԵՐԻ ՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ . Ինչո՞ւ Քրիստափոր Իվանյանի անունը «խանգարեց» Արձախի ազգադվ իշխանություններին Երբ պետության ղեկավարությունը պատրաստվում է հանձնվել, նա նախևառաջ հրաժարվում է  ազգի հաղթանակի խորհրդանիշներից ։ Ասկերանի շրջանի Իվանյան ավանի դպրոցի անվանափոխության պատմությունը սոսկ տեղանվանական փոփոխություն չէր։ Սա բարոյական անկման և քաղաքական կլանների «էժանագին շոուի» դասական օրինակ է, որի հասցեատերը մեկն է՝ այսօր Բաքվի բանտում գտնվող Արայիկ Հարությունյանը և նրա վարչակարգը ։ Գեներալն ընդդե՞մ փոխգնդապետի.  Իվանյանի դպրոցը տասնամյակներ շարունակ կրում էր  2-րդ աշխարհամարտի և Արձախյան ազատամարտի մասնակից, Արձախի հերոս՝ «Ոսկե արծիվ» շքանշանակիր  գեներալ -լեյտենանտ   Քրիստափոր  Իվանի  Իվանյանի ՝ Արձախի Պաշտպանության Բանակի հիմնադրի, հրետանու առասպելական հրամանատարի անունը։ Նա մարդ էր, ում անունից դողում էր հակառակորդը 1990-ականներին։   2016-ից հետո  «հայրենասիրական» սրտառուչ լոզունգների ներքո, դպրոցը վերանվանվել է 2...

Զինվորական, Պետական գործիչն ու Քաղաքացին

Изображение
  Գարեգին Տեր-Հարությունյան.  Մեր պատմության մեծերին լոկ «մականուններով» կամ առասպելականացված կերպարներով ներկայացնելու ժամանակներն անցել են։ Եթե մենք ձգտում ենք կառուցել իրավական և ժողովրդավարական պետություն, ապա պարտավոր ենք մեր հերոսներին ճանաչել իրենց իրական ինքնությամբ և քաղաքացիական պատասխանատվությամբ։ Այս լուսանկարում Գարեգին Տեր-Հարությունյանն է (հանրությանը հայտնի որպես Նժդեհ)՝ 1912 թվականին Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում։ Սա այն պահն է, երբ նա, լինելով արհեստավարժ զինվորական, կազմավորում էր հայկական կամավորական վաշտը՝ մասնակցելու Բալկանյան պատերազմին ։     Ինչու՞ եմ շեշտադրում հենց այս կերպարը. Պետական մտածողություն. Նա ոչ թե «թաղային հեղինակություն» էր կամ զինյալ ավազզակ, այլ կանոնավոր սպա , ով հարգում էր զինվորական կարգապահությունը և օրենքը ։ Իրական ինքնություն. Նրա ուժը ոչ թե ծածկանվան հետևում էր, այլ իր գիտելիքի, հռետորական արվեստի և ռազմական տաղանդի մեջ։ « Նժդեհ » անունը նրա գաղափարական ուղերձն էր, բայց պատմություն կերտողը Գարեգին Տեր-Հարությունյան ...