ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

    Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզը (ԼՂԻՄ) ձևավորվել է 1923 թվականին՝ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ազգային-տարածքային քաղաքականության շրջանակում։ Դրա հիմքում ընկած էր ՌԿ(բ)Կ Կովկասյան բյուրոյի 1921 թ. հուլիսի 5-ի որոշումը, որով Լեռնային Ղարաբաղը թողնվեց Ադրբեջանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն կազմում՝ «լայն ինքնավարության» խոստումով։ Սակայն «Լեռնային Ղարաբաղի   Լուսանկարում Շուշիի ամրոցի վերականգնման առաջարկ Շուշի սոցիալ-կրթական և փորձագիտական կենտրոնի կողմից Ինքնավար Մարզ» անվանումը չէր պարունակում որևէ ազգային նույնականացում, չնայած բնակչության ճնշող մեծամասնությունը հայեր էին։ Նույն սկզբունքը կիրառվեց նաև Նախիջևանի պարագայում․ 1924 թվականին ստեղծվեց Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն ՝ կրկին Ադրբեջանի կազմում։ Ուշագրավ է, որ թե՛ Լեռնային Ղարաբաղի, թե՛ Նախիջևանի անվանումներում բացակայում էր տարածքի պատմական-ազգային բնույթի հստակ արտահայտումը, մինչդեռ երկու տարածաշրջաններն էլ դարեր շարունակ ունեցել էին հայ...