ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

     Մեր ժամանակներում շատ արագ տարածվում են այնպիսի մտքեր, որոնք խոստանում են մարդուն մեկ պարզ գաղտնիք բացել. -Եթե ճիշտ մտածես, կյանքդ կփոխվի ։   Առաջին հայացքից այս միտքը կարող է թվալ կամ չափազանց միամիտ, կամ չափազանց հրապուրիչ։ Մի մասն այն ընդունում է գրեթե որպես նոր հավատ, մյուս մասը՝ մերժում իբրև դատարկ հոգեբանական մխիթարություն։ Բայց եթե մի պահ հեռանանք նորաձև ձևակերպում-ներից և հարցին նայենք ավելի խոր, ապա կտեսնենք, որ այս գաղափարի մեջ կա մի հին ու լուրջ ճշմարտություն, որն ամենևին էլ միայն «քվանտային տեսաբանների» սեփականությունը չեն։ Մարդկային միտքը երբեք  անցնող ստվեր չի եղել։ Այն եղել է ներքին կյանքի շինանյութը։ Ինչ մարդը երկար ժամանակ մտածում է, այն քիչ-քիչ դառնում է նրա ներքին եղանակը, հետո՝ նրա վարքը, հետո՝ նրա ճակատագրի ոճը։ Այս իմաստով այն միտքը, թե «ինչի մասին մտածում ես, այն էլ տեղի է ունենում» , եթե մաքրենք հեքիաթային կախարդությունների չափազանցությունից, ստանում է հասկանալի և խոր իմաստ. միտքը անմիջապես աշխարհը չի փոխում, բայց որպես կանոն փո...

     Մեր օրերում քաղաքական խիզախությունը չափելու ձևերը շատացել են։ Մեկը պահանջում է Գյումրիի ռուսական  բազան հանել, մյուսը՝ թուրքական ազդեցությունը կտրել, երրորդը՝ Տամփի կամուրջը քանդել ...  Խոսքը բարձր է, կեցվածքը՝ վճռական, դեմքը՝ պետական։ Թվում է՝ ազգովի պատրաստվում ենք բոլոր օտար հենարանները միանգամից հավաքել ու ճանապարհել պատմության թանգարան։ Բայց ահա նույն այդ վճռական քաղաքացին նստում է տաքսի, ամրացնում գոտին, և հենց մեքենան տեղից շարժվում է, լսվում է ծանոթ, մեղմ, անվրդով մի ձայն․ «поверните направо»։ Եվ ոչ ոք չի ընդվզում։ Ոչ ոք չի պահանջում, որ այդ ձայնն էլ դուրս բերվի Երևանի փողոցներից։ Ոչ ոք Ազգային ժողովում չի հրավիրում՝ քննարկելու, թե ինչու մեր մայրաքաղաքում նույնիսկ մոլորվելն է կազմակերպվում ռուսաց լեզվով։                   Ահա այստեղ է մեր ազգային բնավորության ամենատարօրինակ հակասու-թյունը։ Ռազմաբազայի հարցում մենք պատրաստ ենք լինել անզիջում, բայց  « ձայնային բազայի »  հարցում՝  հա...

        Ներածություն Պատմական Մեծ Հայքի Գարդման գավառում՝ լեռնային բարձրադիր գոտում տեղակայված է հնամենի Ազատ (պատմական Սուլուք) գյուղի   Սուրբ Աստվածածին) (կամ  Սուրբ Հովհաննես     17-րդ դարի եկեղեցին ։ Կարծիք կա ,որ եկեղեցին կառուցվել է նախաքրիստոնեական սրբավայրի տեղում:  Տեղագրական (լանդշաֆտային) դիտարկման արդյունքում եկել ենք այն եզրակացության, որ   ն ախաքրիստոնեական սրբավայրերը  գրեթե միշտ հիմնվում էին բարձունքներում, լեռնագագաթներին կամ բնական հատուկ էներգետիկ/տեսանելի գոտիներում: Եկեղեցու տեղադրությունը բարձրադիր լեռնային հատվածում համապատասխանում է նախաքրիստոնեական սրբատեղիների ընտրության տրամաբանությանը:         Սուրբ Աստվածածին ( Սուրբ Հովհաննես)  կրկնակի անվանումը  վկայում է, որ    Սուրբ Սրբոց Երկնային և Երկրային Տիրուհի Անայիդայի   սրբավայ-րը   քրիստոնեականի վերածելիս վերանվանվել է Սուրբ  Աստվածածին, իսկ Սուրբ Դից  Վահագնի կամ  Սուրբ Դից...

    Քաղաքական իրականությունը երբեմն այնպիսի տեսարաններ է բեմադրում, որ նույնիսկ երգիծաբանը ստիպված է մի պահ լռել՝ մասնագիտական նախանձից։ Ահա, օրինակ, մի երկիր, որը սովոր է իրեն ներկայացնել որպես տարածաշրջանային ծանրակշիռ ուժ, ռազմական հզորության անքննելի խորհրդանիշ, ռազմավարական հաշվարկի անթերի վարպետ։ Մի երկիր, որը պարբերաբար կազմակերպում է թուրք-ադրբեջանա-պակիստանյան համատեղ զորավարժություններ, ցուցադրում հարվածային ԱԹՍ-ներ, զրահատեխնիկա, հրետանի, արբանյակային համակարգեր և, իհարկե, այդ ամենից էլ ավելի ազդեցիկ մի բան՝ սեփական մասին բարձր կարծիք։ Թվում է՝ նման պետական մեքենան պետք է առանձնապես չհուզվի ոչնչից։ Սակայն քաղաքականության հմայքը հենց այն է, որ երբեմն ամենամեծ աղմուկը բարձրացնում են նրանք, ովքեր ամենից շատ են վստահեցնում, թե լիովին հանգիստ են։ Եվ ահա մի օր այդ հսկայական, լավ զինված, աշխարհաքաղաքականորեն ինքնավստահ համակարգը կանգ է առնում սահմանի վրա՝ մտահոգված ոչ թե դիվիզիայի, ոչ թե զինված խմբի, ոչ թե տեխնոլոգիական ներթափանցման, այլ մի հայ կնոջ մուտքով։ Խոսքը իրավապաշ...

Արդյո՞ք պատահական էր 1923-ին Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում « Կարմիր Քրդստանի » ստեղծումը Հայաստանի ու Արձախի արանքում: Իրականում այս աշխարհաղաքական ծրագրի արմատները հասնում են Սեֆյան շահերի ժամանակներ, երբ Արձախի էթնիկ դիմագիծը փոխելու համար գործի դրվեց կործանարար մի ռազմավարություն: 1. Ուշ միջնադարյան Արևելյան Հայաստանի աշխարհաքաղաքական պատկերը 16-րդ դարի սկզբին հայկական հողերը վերածվեցին երկու իսլամական հսկաների՝ Սեֆյան Իրանի և Օսմանյան կայսրության բախման թատերաբեմի: Արևելյան Հայաստանը, մասնավորապես Արձախն ու Սյունիքը, հայտնվեցին պարսկական ծայրահեղական ազդեցության գոտում: Սեֆյան շահերի համար այս ռազմավարական տարածաշրջանում սեփական իշխանությունն ամրապնդելու գլխավոր նախապայմանը մեկն էր՝ թուլացնել տեղի բնիկ քրիստոնյա հայությանը և աստիճանաբար փոխել երկրամասի էթնիկ դիմագիծը: 2. Շահ Իսմայիլ I և ղզլբաշական ցեղերի մուտքը Ղարաբաղ    Պետության հիմնադիր Շահ Իսմայիլ I -ի (1501–1524 թթ.) օրոք սկիզբ դրվեց հայկական հողերի նպատակային թյուրքացմանը: Նրա հիմնական ռազմական հենարանը շիադավան թյո...