13-ը կանգնեցին, որ մյուսներն ապրեն
«Էս մորուքովը մեզ շատ տանջեց… զինվորներիցս շատերին հենց նա խփեց։ Երբ փամփուշտները վերջացան՝ դանակը հանեց ու անցավ ձեռնամարտի։ Ես հրամայել էի նրան կենդանի վերցնել… բայց անհնար էր։ Մեկը մյուսի հետևից գետնին էր տապալում տղերքիս… ստիպված գնդակահարեցինք նրան»։ Այսպես՝ անթաքույց հիացմունքով ու ներքին նախանձով, դիակների փոխանակության պահին խոստովանում էր թշնամու հրամանատարը։ Նա խոսում էր մի հայի մասին… մի այնպիսի հայի, որի նմանները ազգի ողնաշարն են։ Արշակ Սեդրակի Ղամբարյան։ Բայց նրան շատերն էին ճանաչում մեկ անունով՝ «Արջ» ։ Շենգավիթի թիվ 31 դպրոցի շրջանավարտը դեռ 18 տարեկանում զորակոչվեց բանակ։ Ուժեղ էր ոչ միայն բնավորությամբ, այլև մարմնով՝ խորհրդային տարիներին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ էր։ Բայց նրա իրական պայքարը սկսվեց այն ժամանակ, երբ հայրենի հողը կանչեց։ 1989-ին՝ մասնակցելով ազգային ազատագրական շարժմանը, նա բանտարկվեց։ Սակայն բանտը չկարողացավ կոտրել նրա կամքը։ Ընդհակառակը՝ այնտեղ ավելի կոփվեց այն համոզմունքը, որ ազատությունը նվաճվում է ոչ թե խոսքերով, այլ պայքարով։ Երբ ...
