ԼՈՒՅՍԻ ԿԱՆՉԸ

                                        2026թ.   Մայիսի 28-ը մեզ համար դարձավ փոքրիկ պատմական ճամփորդություն դեպի Հայաստանի Հանրապետության հյուսիս։ Տասնմեկ հոգանոց մեր արշավախումբը ճանապարհ ընկավ դեպի Լոռու մարզի գեղատեսիլ անկյուններից մեկը՝ Աղթաղայի ( ըստ 13-րդ դարի պատմիչներ Կիրակոս Գանձակեց ու և Վարդան Ար և ելց ու ամրոցը կոչվել է Պղնձահանք -Ա ․ Հ ․ )  ամրոց։ Առաջին հայացքից թվում է, թե ամրոցը պարզապես բարձր ժայռի վրա կառուցված միջնադարյան կառույց է։ Սակայն երբ մոտենում ես, հասկանում ես, որ նրա գլխավոր պաշտպանները ոչ միայն պարիսպներն են եղել, այլև բնությունը։ Աղթաղայի սարավանդը երեք կողմից շրջապատված է խոր կիրճերով և ուղղաձիգ քարափներով, որոնք դարեր շարունակ անառիկ պատնեշ են ծառայել պաշտպանների համար։ Միայն հյուսիսային կողմից էր հնարավոր մոտենալ ամրոցին, և հենց այնտեղ էլ կառուցվել են հզոր պարիսպներն ու բրգաձև աշտարակները։     Քայլելով գլխավոր մուտքի ուղ...

     Անին ոչ միայն միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բացառիկ հուշարձան է, այլև հայ ոց պետականության պատմական խորհրդանիշներից մեկը։ Հայաստանի Բագրատունյաց թագավրության մայրաքաղաք  Անին XI դարում համարվում էր տարածաշրջանի խոշորագույն քաղաքակրթական կենտրոններից մեկը՝ ունենալով շուրջ 100 հազար բնակիչ։    Այսօր թուրքական պետական և զբոսաշրջային կառույցները զավթված Արևմտյան Հայաս - տանը և Անին ներկայացնում են որպես «թուրք-իսլամական քաղաքակրթության» բաղադրիչ և որպես Թուրքիայի մշակութային զբոսաշրջության կարևոր ուղղություն։ Թուրքական մամուլում հրապարակված վերջին հոդվածներից մեկում նշվում է, որ միայն 2025 թվականին Անին այցելել է մոտ 450 հազար զբոսաշրջիկ, ինչը ռեկորդային ցուցանիշ է տարածաշրջանի համար։      Արևմտյան Հայաստանի Հանրապետության կառավարության տեսանկյունից այս իրողությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մշակութային քաղաքականության հարց, այլ որպես ցեղասպանությունից և բռնագրավումից հետո բնիկ հայ Ազգից խլված տնտեսական կապիտալի օգտ...

               « Շուշի Հայրենատիրաց Միության » հայտարարությունը « Շուշի Հայրենատիրաց Միությունը » խորին աջակցություն և երախտագիտություն է հայտնում ԱՄՆ-ի Միջազգային կրոնական ազատության հանձնաժողովին (USCIRF)՝ Ապշերոնի վարչակարգի զորքերի կողմց զավթված Արձախի Հանրապետության տարածքում հայկական կրոնական և մշակութային ժառանգության ոչնչացման փաստերը բարձրաձայնելու և Բաքվի ռասիստական ռեժիմի գործողությունները դատապարտելու համար։ Հանձնաժողովի հրապարակած փաստերը վերահաստատում են այն իրողությունը, որի մասին Ապշերոնյան ռասիստական վարչակարգի զորքերի ինտերվենցիայի հետևանքով   բռնատեղա-հանված հայ համայնքի տարբեր կառույցներ և Հ/կ-ներ շուրջ վեց տարի անընդհատ ահազանգում է միջազգային հանրությանը:   Ապշերոնի ռասիստական վարչակարգը համակարգված քաղաքականություն է իրականացնում՝ ուղղված Արձախի շուրջ 14 հազարամյա հայկական հոգևոր, մշակութային և պատմական ներկայության վերացմանը։ Սրբավայրերի, վանքերի, խաչքարերի, դամբարանների և մշակութային կոթողների ոչնչացումը ոչ...

  1918 թվականի մայիսի 21–29-ը տեղի ունեցած Սարդարապատի ճակատամարտը ոչ միայն ռազմական բախում , այլև հայ ազգի հարատևման համար մղված վճռական պատերազմ էր։ Օսմանյան կայսրության բանակը, զավթելով Կարսն ու Ալեք-սանդրապոլը, նպատակ ուներ վերջնականապես կոտրել հայկական դիմադրությունը, գրավել Երևանը և ոչնչացնել Արևելյան Հայաստանում ապաստանած ողջ ազգաբնակչությանը։  Հայկական ուժերի դեմ գործում էր զավթիչների առավել փորձառու և մարտերում կոփված զորամիավորումներից մեկը՝ 36-րդ դիվիզիան։ Այդ ստորաբաժանումը մասնակցել էր Դարդանելի և Գալիպոլիի ռազմաճակատներում մղված մարտերին, որտեղ օսմանյան բանակը կարողացել էր ծանր կորուստներ պատճառել Անտանտի ուժերին։ Դիվիզիայի հրամանատարությունը վստահ էր, որ հայկական անկազմակերպ ուժերի դեմ արագ հաղթանակը ժամանակի հարց է լինելու։ Սակայն Արարատյան դաշտում նրանք հանդիպեցին այլ իրականության։ Թուրքական հրամանատարությունը Երևանի ուղղությամբ կենտրոնացրել էր շուրջ 10 հազար զինվոր և սպա, 40 հրանոթ, հեծելազոր և քրդական անկանոն ուժեր։ Նրանց նպատակը երկաթգծի ուղղությամբ արագ նե...