Արձախի տարածքից ադրբեջանա-թուրքական օկուպացիոն ուժերի դուրսբերման նախագիծ

 

1․ Տարածաշրջանային շահերի հատում

• Պետք է հասնել նրան, որ Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը և Թուրքիան ունենան պատճառ ընդունելու, որ Արձախի հետագա օկուպացիան ադրբեջանական զորքերի կողմից  վտանգ է իրենց ռազմավարական ծրագրերի համար։

• Եթե, օրինակ, Զանգեզուրի խաղաղության խաչմերուկի նախագիծը հնարավոր է միայն կայուն և չկռվող սահմանների պարագայում, ապա Արձախից ադրբեջանական զավթիչների դուրս բերումը  կդառնա բարեկարգման անբաժանելի մաս։

2․ Միջազգային իրավական բազա

• Հայաստանը և Արձախի ներկայացուցիչները պետք է վերակենդանացնեն ՄԱԿ-ի, ԵԽԽՎ-ի, ԱՄԴ-ի, Հաագայի դատարանի հարթակները՝ ոչ թե միայն հայտարարություններով, այլ նաև գործնական հայցերով և ապացույցներով։

• Օրինակ՝ պատերազմական հանցագործությունների փաստաթղթային բազա, ապացույցներ բնիկ հայության նկատմամաբ էթնիկ զտման և բռնի տեղահանության մասին, փախստականների իրավունքների խախտման վերաբերյալ հայցեր։

3․ Բազմակողմանի ճնշման կառուցում

• Քաղաքական ճնշում՝ դաշնակից երկրների խորհրդարաններում բանաձևեր, որոնք ճանաչում են Արձախի բնիկ հայերի ինքնորոշման իրավունքը և օկուպացիայի փաստը։

• Տնտեսական ճնշում՝ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ առևտրային ու էներգետիկ նախագծերի վրա ազդելու կարողություն : Սյունիքի և Իրանի հետ կապը դառնում է հիմնական լծակ։

• Պաշտպանական ճնշում՝ Արձախի տարածք միջազգային ուժերի ներգրավմամաբ՝ անվտանգության ապահովում բնիկ հայերի վերադարձի գաղափարը դարձնել օրակարգային հարց:

4․ Նոր դիվանագիտական ձևաչափ

• Առաջարկ՝ «Արձախի դեօկուպացիայի  կոնֆերանս»՝ ոչ թե միայն ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի շրջանակում, այլ նոր ձևաչափով, որտեղ կմասնակցեն նաև Հնդկաստանը, Իրանը, Ֆրանսիան և այլ տնտեսապես հզոր պետություններ։

• Նպատակ՝ ձևավորել քաղաքական վակուում, որից դուրս մնալը Ադրբեջանի համար կնշանակի միջազգային մեկուսացում։

Գաղափար-միջուկ
Եթե Հայաստանը կարողանա Զանգեզուրի արևմուտք-արևելք և հյուսիս-հարավ խաչմերուկի նախագծերը կապել ոչ թե «Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության» հետ, այլ Արձախի բնիկ հայերի անվտանգ վերադարձի և օկուպացիայի վերացման պայմանի հետ, որը կստիպի նույնիսկ մեծ խաղացողներին  այդ հարցը դնել օրակարգում։