Պատմականը արդի համատեքստում
Ասում են, թե Էմանուել Մակրոնի՝ Հայաստանի Հանրապետություն այցի ընթացքում նախատես-վում է ստորագրել ՀՀ–Ֆրանսիա ռազմավա-րական գործընկերության փաստաթուղթ։ Այս զարգացումը բնականաբար առաջացնում է հետաքրքրություն՝ հատկապես պատմական փորձի համատեքստում։
20-րդ դարի սկզբի իրադարձությունները ցույց են տալիս, որ միջազգային հարաբերություններում նույնիսկ դաշնակցային ձևաչափերը հաճախ պայմանավորված են եղել տվյալ պահին գործող ուժերի շահերով։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում կնքված Սայքս-Պիկոյի
Նույն ժամանակաշրջանում ձևավորվեց նաև Հայկական լեգեոնը, որի կազմում հայ կամավորները մասնակցեցին ռազմական գործողություններին՝ ակնկալելով, որ պատերազմից հետո Կիլիկիայի հայ բնակչությունը կստանա ինքնավարություն։
1918թ. Մուդրոսի զինադադարից հետո ֆրանսիական զորքերը մտան Կիլիկիա և որոշ ժամանակ վերահսկեցին այդ տարածքը։ Սակայն արդեն 1920–1921թթ. ընթացքում քաղաքական իրադրության փոփոխության արդյունքում Ֆրանսիան աստիճանաբար հրաժարվեց իր ներկայությունից։
Այս պատմական փուլը կարևոր օրինակ է այն մասին, թե ինչպես կարող են փոխվել միջազգային պայմանավորվածությունները՝ կախված ռազմաքաղաքական իրավիճակից։
Ինչ հետևություններ կարելի է անել այսօր 
Պատմական փորձը չի նշանակում, որ ներկա հարաբերությունները պետք է գնահատել նույն տրամաբանությամբ, սակայն այն տալիս է մի քանի կարևոր հուշում․
- Միջազգային գործընկերությունները սովորաբար հիմնված են փոխադարձ շահերի վրա, ոչ թե միայն արժեքների կամ հայտարարությունների։
- Անվտանգության և զարգացման հիմնական պատասխանատվությունը մնում է տվյալ պետության վրա։
- Ցանկացած արտաքին համագործակցություն առավել արդյունավետ է, երբ այն լրացնում է, այլ ոչ թե փոխարինում ներքին կարողությունները։
Վաղվա օրվա անելիքները
Հայաստանի Հանրապետության համար նման պայմաններում առավել գործնական մոտեցումները կարող են լինել հետևյալը․
- Ինքնուրույն պաշտպանունակության զարգացում՝ ռազմական, տեխնոլոգիական և կառավարման ոլորտներում։
- Բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականություն՝ միաժամանակ համագործակցելով տարբեր գործընկերների հետ և նվազեցնելով կախվածությունները։
- Տնտեսական և ենթակառուցվածքային կայունություն՝ որպես երկարաժամկետ անվտանգության հիմք։
- Հստակ պայմանագրային քաղաքականություն՝ արտաքին գործընկերությունների մեջ հնարավորինս կոնկրետ և չափելի պարտավորությունների ամրագրումով։
- Հասարակական իրազեկում և սթափ գնահատում՝ առանց ծայրահեղ ակնկալիքների կամ հիասթափությունների։
Եզրահանգում 
Պատմությունը ցույց է տալիս, որ միջազգային հարաբերություններում մշտական դաշնակիցներ գրեթե չեն լինում, սակայն լինում են կայուն շահեր։
Հետևաբար, ցանկացած նոր համագործակցություն կարևոր է դիտարկել ոչ միայն հույսերի, այլ նաև հաշվարկի և երկարաժամկետ ռազմավարության տեսանկյունից։
Հայաստանի հանրապետության վաղվա երաշխիքը հայոց տեխնոլոգիապես հզոր բանակն է:
Комментарии
Отправить комментарий