Ֆրանսիական ռազմական տեխնիկա Հայաստանու՞մ

 

2024–2025 թվականներին Ֆրանսիայի կառավարությունը և պոտենցիալ ֆրանսիական արտադրողները թույլատրել և սկսել են Հայաստանի հետ պաշտպանական տեխնոլոգիական և ռազմական համագործակցությունը՝ ներառյալ Bastion զրահապատ մեքենաների, Caesar ինքնագնաց հրանոթների, մարդատար հակատանկային համակարգերի, Thales ռադարների, հրացանների և գիշերային տեսողության սարքավորումների մատակարարումները և ուսուցումը։ Այս մեկ էջանոց հակիրճ հաղորդագրությունը նպատակ ունի հանրությանը ներկայացնել ընթացիկ պատկերը և հեռանկարները Հայաստանի համար։

• Ֆրանսիան 2024–2025 փուլում տրամադրել է գործունեության՝ արտահանման լիցենզիաներ և այդ միջոցներով Հայաստանը կարող է առանց մեծ բյուրոկրատիայի ձեռք բերել արդիական զենքային համակարգեր։

• Օդաչուների և անձնակազմի ուսումնավարժումները ընթանում են ֆրանսիկ համագործակցության ներքո՝ ներառյալ ուսուցումը Սեն–Սիր ակադեմիայում և տեղացի պարապմունքներ ֆրանսիացի հրահանգիչների հետ։

Թեմատիկ հարցեր և հեռանկարներ՝ Հայաստանի տեսանկյունից

1. Bastion զրահապատ մեքենաների պահեստամասերի տեղայնացում

   • Տալած հնարավորություններ. կարված պայմանագրերի մասով կարող է ներառվել արդյունաբերական համագործակցություն (offset)՝ պահեստամասերի տեղական հավաքում կամ որեւէ մասի արտադրություն։

   • Ժամանակի շրջանակ. դա պահանջում է ներդրումներ և մինչև տեղական կայուն արտադրություն կարող է տևել տարիներ։

2. Caesar հրանոթների արկերի ու պարկուճների տեղականացում

   • Միջնաժամկետում մեծամասամբ մատակարարումները կմնասեն արտահանումից՝ հատկապես վճռորոշ սանիտարատիվ իրավիճակներում։

   • Տեղական արտադրություն՝ հնարավոր է միայն լիցենզավորման, տեխնոլոգիական փոխանցման և խոշոր ներդրման դեպքում։

3. Մարդատար հակատանկային համակարգերի բաղադրիչների տեղայնացում

   • Պարզ բաղադրիչների և նաև հավաքման փուլերի տեղայնացումը հնարավոր է։ Լիակատար համակարգերի ամբողջական արտադրությունը պահանջում է լրացուցիչ տեխնոլոգիական փոխանցում և տարիեղենային զարգացումներ։

4. Thales ռադարներ — ուսուցում և մոդիֆիկացում

   • Օպերատիվ շահագործումը սովորելու համար օպերատորները կարող են դասընթացներ անցնել ամիսների ընթացքում։

   • Տեխնիկական սպասարկման և մոդիֆիկացման լուրջ տեղայնացում պահանջում է 1–5+ տարի և ընդլայնված տեխնիկական համագործակցություն՝ ներառյալ IPR փոխանցում։

5. Հրացաններ, փամփուշտներ, գիշերային տեսողություն

   
    Սովորական small-arms և NVG սարքերի հավաքումն ու միջանկյալ տեղայնացումը տեխնիկապես հնարավոր են՝ համեմատաբար արագ։ Բարձրորակ զինամթերքի արտադրությունը պետք է հատուկ գործընթացներ և վերահսկողություն։

Մարտավարական ու տնտեսական դիտարկում

• Ֆրանսիական հարթակի հետ հարաբերությունները մեծ հնարավորություն են տալիս՝ տեխնիկապես և ուսուցողական առումով, սակայն լայն տեղայնացումը պահանջում է պետական ռազմավարական ծրագրեր, ներդրումներ եւ ժամանակ։

• Պայմաններից կախված կարող են ձեւավորվել լիցենզավորված արտադրության, տեղական հավաքման եւ սպասարկման լայն ծրագրեր՝ որոնք կկրճատեն կախվածությունը արտասահմանյան մատակարարներից։

Վտանգների կառավարում՝ մարտական գործողությունների դեպքում

• Ժամանակակից մարտավարությունը ենթադրում է մոբիլ տեղակայում, բաշխված պահեստավորում և նախապատրաստված ենթակառուցվածք՝ ներառյալ արագ տեղադրվող ապաստարաններ ու ստորաբաժանումների տեղափոխման ուղիներ։

• Ստորգետնյա կամ պարտադիր ենթակառուցվածքների մասին որոշումները մասնաճյուղային են և կախված են ազգային ռազմավարությունից և գաղտնիության քաղաքականությունից։

Առաջարկություններ (առանցքային քայլեր)

1. Նախագիծ-առաջարկ ներկայացնել պետական մակարդակով՝ տեղայնացման և տեխնոլոգիական փոխանակման (offset) հեռանկարները գնահատելու համար։

   
   
   

2. Հարցում-չափանիշներ կազմել ՀՀ արդյունաբերության կարողությունների գնահատման և անհրաժեշտ ներդրումների համար (FEASIBILITY STUDY)։

3. Ընդունել վերապատրաստման և տեխնիկական կրթության ծրագրեր ռադարների, էլեկտրոնիկայի և կայացման ոլորտներում։

4. Կազմել օպերատիվ մեծածավալ "դիսպերսիա" և ենթակառուցվածքների ուշադիր պլան՝ ապահովագրել տեխնիկաների անվտանգ տեղակայումը և շարժունակությունը։